13.02.2019 | 
Գիտություն
ԹԵ ԻՆՉՊԵՍ Է ՀԱՅԱԶԳԻ «ՔՐԻՔԸ» ԴԱՐՁԵԼ ԱՄՆ ՄԻՋՈՒԿԱՅԻՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԵՆՏՐՈՆԻ ԼԵԳԵՆԴԸ
ԹԵ ԻՆՉՊԵՍ Է ՀԱՅԱԶԳԻ «ՔՐԻՔԸ» ԴԱՐՁԵԼ ԱՄՆ ՄԻՋՈՒԿԱՅԻՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԵՆՏՐՈՆԻ ԼԵԳԵՆԴԸ
Օսմանյան Կայսրությունից մազապուրծ եղած «Քրիք» մականունով հայ փախստականին անվանել են ժամանակին գաղտնի քաղաք համարվող Լոս Ալամոսի (Նյու Մեքսիկո նահանգ) լեգենդ, որտեղ մշակվել է ատոմային ռումբը:

Այս մասին գրում է «Ռուսարմինֆո» կայքը:

Ներսես «Քրիք» Քրիքորյանը ծնվել է 1921-ին գաղթի ճանապարհին, երբ նրա ծնողները փախչում էին Օսմանյան Թուրքիայից՝ փորձելով փրկվել Ցեղասպանությունից: Տղայի ծնունդից հետո Քրիքորյանների ընտանիքը կարողացավ ապաստան գտնել Կանադայում, իսկ երբ Ներեսը չորս տարեկան դարձավ, ընտանիքը տեղափոխվեց ԱՄՆ և հաստատվեց Նիագարա Ֆոլսում:

Ապագա գիտնականի ծնողները կրթություն չունեին, սակայն անում էին ամեն հնարավորը, որպեսզի նրանց երեխաները գնան քոլեջ և բարձր որակավորում ունեցող մասնագետներ դառնան: Քոլեջը քիմիա մասնագիտությամբ ավարտելուց հետո Ներսեսը սկսել է աշխատել «Յունիոն քարբայդ» ընկերությունում, այնուհետև մշտական աշխատանք է ստացել Լոս Ալամոսում, որտեղ էլ ստացել է «Քրիք» մականունը:

1943-ին Քրիքորյանը ներառվել է հայտնի «Մանհեթենյան ծրագրում» (ԱՄՆ ատոմային ռումբի մշակման կոդային անվանումը): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նա աշխատել է ջերմատոմային հրթիռների վրա և գլխավորել է Լոս Ալամոսի լաբորատորիայի բաժիններից մեկը:

Իր հարցազրույցներում Քրիքորյանը բազմիցս նշել է, որ Հերոսիմայի և Նագասակիի 1945-ի ատոմային ռմբակոծություններն այլևս չպետք է տեղի ունենան երկրի վրա:

1972 թ. Քրիքորյանին առաջարկում են միանալ ԱՄՆ նորաստեղծ հետախուզական բաժանմունքին: Նա՝ որպես վերլուծաբան, աշխատում էր հետախուզական բյուրոյում, քանի որ տիրապետում էր հայերենին ու ռուսերենին:

Ներսես Քրիքորյանը թոշակի է անցել 1991-ին, սակայն մինչև մահը՝ 2017 թվականը, շարունակել է զբաղվել գիտությամբ:

Իր ողջ կյանքի ընթացքում գիտնականը չի մոռացել իր հայկական արմատների մասին: 1990-ականներին նա մի քանի անգամ այցելել է Հայաստան:


Նադեժդա Տեր-Աբրահամյան

Այլ նորություններ
ԻՐԱՎԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՄ ԵՎ ՔՆՆԱՐԿՈՒՄ. ՄԵԿՆԱՐԿԵԼ Է ԱՍՊԻՐԱՆՏՆԵՐԻ ԵՎ ՀԱՅՑՈՐԴՆԵՐԻ ՏԱՐԵԿԱՆ ԳԻՏԱԿԱՆ ՆՍՏԱՇՐՋԱՆԸ
ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի դատական նիստերի դահլիճում այսօր մեկնարկել է ֆակուլտետի ասպիրանտների և հայցորդների տարեկան գիտական երկօրյա նստաշրջանը:
«ՀԱՅ ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԸ ՇԱՏ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՎԱԾ ԵՆ ԵՎ ՄԵԾ ՀԱՐԳԱՆՔ ԵՆ ՏԱԾՈՒՄ ԴԱՍԱԽՈՍՆԵՐԻ ՀԱՆԴԵՊ, ՈՐԸ ՄԵՆՔ ՀԱՃԱԽ ՉԵՆՔ ՏԵՍՆՈՒՄ ՆՈՐՎԵԳԻԱՅՈՒՄ». ԲԵՐԳԵՆԻ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ՊՐՈՖԵՍՈՐ ՆԻԼՍ-ԿԱՐԵ ԲԻՐԿԵԼԱՆԴ
Բերգենի համալսարանի և ԵՊՀ այցելու պրոֆեսոր Նիլս-Կարե Բիրկելանդը ԵՊՀ-ում կարդացել է էքստրեմոֆիլ մանրէների մասին հերթական դասախոսությունը: