21.12.2017 | 
Գիտություն
ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԹԵՄԱՆ՝ ՆՈՐ ՄԱՏՈՒՑՄԱՄԲ
ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԹԵՄԱՆ՝ ՆՈՐ ՄԱՏՈՒՑՄԱՄԲ
Այսօր ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտում տեղի ունեցավ Հայոց ցեղասպանության անգլալեզու ատլասի և Օսմաներենի բուհական դասագրքի շնորհանդեսը:

Հայոց ցեղասպանության ատլասի կազմման աշխատանքներին մասնակցել են ԵՊՀ պատմության, աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետների ներկայացուցիչները, Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի (ՀՀԻ) աշխատակիցները, ինչպես նաև օժանդակել է Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտը: Ատլասի գլխավոր խմբագիրը ԵՊՀ ռեկտոր, պատ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Արամ Սիմոնյանն է:

 

«Ատլասի հրատարակումը ինքնանպատակ չի եղել: Մենք ցանկանում էինք հնարավորություն տալ օտարալեզու, այս դեպքում՝ անգլալեզու հետազոտողներից զատ՝ նաև ատլասով և խնդրով հետաքրքրվող մարդկանց, պաշտոնական ատյաններին ունենալու այսպիսի աշխատություն: Առաջիկայում ակնկալում ենք ատլասը հրատարակել նաև այլ օտար լեզուներով, որովհետև այն բավականին մատչելի և թիրախավորված աշխատություն է: Խիստ մասնագիտական գիտելիքներ ունենալ պետք չեն ատլասում շատ բաներ հստակ և փաստարկված տեսնելու համար»,- նշեց ՀՀԻ փոխտնօրեն, պատմ. գիտ. թեկնածու Մհեր Հովհաննիսյանը:

 

 

Սահմանափակ քանակությամբ հրատարակված ատլասում ներկայացված են Հայոց ցեղասպանությանն առնչվող տարբեր հարցեր և պատմական իրադարձություններ՝ Հայկական լեռնաշխարհը՝ որպես հայ ժողովրդի բնօրրան, հայ-թուրքական պատերազմ, համիդյան կոտորածներ, արևելահայերի կոտորածներ և մայիսյան հաղթանակներ, Բաքվի հայերի կոտորած, մշակութային եղեռն, Սփյուռքի ձևավորում և այլն: Ատլասում ներառված են նաև պայմանագրեր, փաստաթղթեր և նկարներ: Զուգահեռաբար ներկայացվում է նաև հայերի դերը Օսմանյան կայսրությունում և Ռուսական կայսրությունում: Ատլասի վերջին հատվածում անդրադարձ կա նաև Ցեղասպանության միջազգային ճանաչմանն ու դատապարտմանը:

 

Մյուս աշխատությունը, որը ներկայացվեց հանրությանը, Օսմաներենի բուհական դասագիրքն է: Նախացեղասպանության և ցեղասպանության փուլում փաստաշրջանառությունն իրականացվել է օսմաներենով: Հենց այս հանգամանքն է խթանել Օսմաներենի դասագրքի հրատարակումը՝ այդ ժամանակաշրջանի հետազոտությունները առավել արդյունավետ ներկայացնելու նպատակով:

 

 

Թե՛ Օսմանյան կայսրությունում, թե՛ Թուրքիայի Հանրապետությունում քիչ չեն եղել ազգությամբ հայ օսմանագետներ և լեզվաբաններ: Այնուամենայնիվ, հայաստանյան իրականության մեջ առաջին անգամ է հրատարակվել և ընթերցողների, ուսանողների դատին ներկայացվել Օսմաներենի բուհական դասագիրք:

 

Շնորհանդեսին ներկա էին նաև Օսմաներենի բուհական դասագրքի հեղինակային խմբի անդամները՝ ՀՀԻ հայ-օսմանական առնչությունների բաժնի աշխատակիցներ պատմ. գիտ. թեկնածու, պրոֆեսոր Ալեքսանդր Սաֆարյանը, բան. գիտ. թեկնածու Լուսինե Սահակյանը բան. գիտ. թեկնածու Անի Սարգսյանը:

 

«Նորանկախ Հայաստանում, ԵՊՀ-ում և հատկապես ՀՀԻ-ում հսկայածավալ աշխատանքներ են տարվել օսմաներենի ուսումնասիրության և դասագրքաստեղծ գործունեության ասպարեզում: Օսմաներենի դասագրքի կարևորությունը ակնհայտ էր հայաստանյան բուհերում և սփյուռքահայ գաղութներում»,- նշեց Ալեքսանդր Սաֆարյանը:

 

Հավելենք, որ աշխատանքներ են տարվում օսմաներենին առնչվող հաջորդ գրքի հրատարակման ուղղությամբ, որը կլինի ավելի ծավալուն աշխատություն:

 

Տեղեկացնենք նաև, որ «Հայոց ցեղասպանության ատլասը» և «Օսմաներենի դասագիրքը» հրատարակվել են ԵՊՀ հրատարակչության կողմից:

Այլ նորություններ
«ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ ԼԱՎԱԳՈՒՅՆ ԳԻՏՆԱԿԱՆՆԵՐԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆՈՒՄ ԵՆ ԵՊՀ-Ն».ԿԱՐԵՆ ԹՌՉՈՒՆՅԱՆ
ՀՀ պետական բյուջեի հաշվին իրականացվող գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության ծրագրերում և թեմաներում ընդգրկված բարձր արդյունավետությամբ աշխատող երիտասարդ գիտաշխատողներին (մինչև 35 տարեկան) հավելավճարի տրամադրման հայտերի ընտրության մրցույթում հաղթողներից 5-ը ներկայացնում են ԵՊՀ-ն:
ՉԻՆԱՍՏԱՆԸ 2020 ԹՎԱԿԱՆԻՆ ՈՒՂԵԾԻՐ Է ՈՒՂԱՐԿԵԼՈՒ «ԱՐՀԵՍԱՏԱԿԱՆ ԼՈՒՍԻՆ»
Չինաստանի Չենդու քաղաքի հետազոտական ինստիտուտի մասնագետները մշակել են լուսավորության համար նախատեսված արբանյակ՝ «արհեստական լուսին»: