18.04.2019 | 
Գիտություն
«ՑԵՂԱՍՊԱՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՄԻՏՈՒՄՆԵՐԸ». ԵՐԿՕՐՅԱ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ ԵՊՀ ՀՀԻ-ՈՒՄ
«ՑԵՂԱՍՊԱՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՄԻՏՈՒՄՆԵՐԸ». ԵՐԿՕՐՅԱ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ ԵՊՀ ՀՀԻ-ՈՒՄ
ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտում այսօր մեկնարկեց «Ցեղասպանագիտության զարգացման ժամանակակից միտումները» թեմայով երկօրյա երիտասարդական գիտաժողովը:

Ապրիլի 18-19-ը տեղի ունեցող երիտասարդական գիտաժողովը կազմակերպվել է Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի ցեղասպանագիտության բաժնի նախաձեռնությամբ: Բաժնի վարիչ, պատմ. գիտ. թեկնածու Սուրեն Մանուկյանը փաստեց, որ դրա նպատակն է տարածել ցեղասպանագիտությունը և ստեղծել հարթակ ոլորտով հետաքրքրվող մարդկանց համար՝ միմյանց ճանաչելու, հետագա համագործակցության հեռանկարներ ուղենշելու և ամփոփելու արված աշխատանքները:

 

Գիտաժողովի մեկնարկին Սուրեն Մանուկյանը նշեց, որ Հայաստանը Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հիմնահարցը հռչակել է արտաքին քաղաքականության կարևորագույն ուղենիշներից մեկը. «Այդ առումով բնական է, որ այս թեման կարող է կարևոր գործիք դառնալ այն իրացնելու համար»: Նրա հավաստմամբ, կարևոր է շեշտել, որ վերջին տարիներին Հայաստանը դուրս է եկել միայն Հայոց ցեղասպանության ճանաչման պայքարի շրջանակից, և փորձում է հարցը դիտարկել ավելի լայն համատեքստում, որը շատ կարևոր է:

 

«Ցավալիորեն ցեղասպանությունները զուտ պատմական երևույթներ չեն: Դրանց մենք ականատես ենք լինում նաև այսօր, և ցավոք մարդն առ այսօր իր քաղաքական խնդիրների մի մասը փորձում է լուծել՝ դրանք վերացնելով: Իսկ տվյալ դեպքում, երբ մենք խոսում ենք ցեղասպանության մասին, որպես խնդիր դիտարկվում են փոքրամասնությունները՝ կրոնական, էթնիկ կամ ռասայական խմբերի մեջ»,- ասաց Ցեղասպանության բաժնի ղեկավարը:

 

Նրա տեղեկացմամբ, ոլորտի ուսումնասիրությունն արդիական է, քանի որ մարդկությունն ամեն օր մի նոր նյութ է տալիս հետազոտելու. «Աշխարհի տարբեր անկյուններից մենք գրեթե ամեն օր ահազանգեր ենք ստանում մարդկության դեմ կատարվող զանգվածային հանցագործությունների, մարդու իրավունքների լայնամասշտաբ խախտումների մասին, որոնք հաճախ վերաճում են ցեղասպանությունների»:

 

Իր ելույթի ժամանակ Սուրեն Մանուկյանը նշեց, որ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչումը և ընդհանրապես ցեղասպանությունների դեմ մղվող պայքարը ՀՀ-ի առաջնահերթություններից են, որոնցից էլ բխում է տրամաբանական հաջորդ քայլը, թե արդյոք ՀՀ-ն ընդունակ է իրականացնելու այդ հռչակված դերը:

 

«Որպեսզի ընդունակ լինի, պետք է ունենա ներուժ: Խոսքն առաջին հերթին մարդկային ներուժի մասին է: Մարդիկ, որոնք հետաքրքրված են թեմայով, որոնք մասնագիտանում են, հետևում են աշխարհում տեղի ունեցող գործընթացներին, փորձում են ահազանգել, հետազոտություններով փաստել կատարվածները և ցույց են տալիս կանխարգելման ճանապարհները»:

 

Սուրեն Մանուկյանի պնդմամբ, Հայաստանում ցեղասպանագիտական դպրոցը դեռևս վերջնականապես կայացած չէ. «Այսօր գործում է երկու խոշոր կենտրոն, որտեղ պատրաստում են ցեղասպանագետներ: Առաջինը և ամենախոշորը Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտն է, և մենք ենք՝ ԵՊՀ ՀՀԻ ցեղասպանագիտության բաժինը: Այստեղ պատրաստում ենք կադրեր մագիստրոսական կրթության ճանապարհով: Ընդ որում՝ մենք ձգտում ենք, որ մեր շրջանավարտները հետագա գործունեություն ծավալեն և բարձրաձայնեն ու արծարծեն ոլորտի հիմնախնդիրները»:

 

Նա փաստեց, որ երիտասարդական գիտաժողովին զեկուցումներով  հանդես են գալիս երիտասարդ հետազոտողներ, որոնք առաջին քայլերն են անում այս ոլորտում. «Սա հիանալի հարթակ է, որ նախ ճանաչեն միմյանց, քանի որ դաշտի առավելություններից և առաքելություններից մեկը համագործակցությունն է: Բացի դրանից՝ զեկուցումների նյութերն իրենց բնույթով եզակի են: Կան թեմաներ, որոնք Հայաստանում երբեք չեն արծարծվել»:

 

Ցեղասպանության բաժնի ղեկավարը ներկայացրեց ցեղասպանագիտության էությունը՝ փաստելով, որ այն երիտասարդ և միջգիտակարգային գիտաճյուղ է. «Ցեղասպանության էությունը հասկանալու համար պետք է գիտելիքներ ունենալ պատմական փաստերի վերաբերյալ, կարողանալ կիրառել սոցիոլոգիայի մեթոդաբանությունը, հասկանալ մարդկային հոգեբանությունը, սոցիալական երևույթների տնտեսական պատճառները, իմանալ իրավական եզրույթներ և այլն»:

 

«Այսօր արդեն՝ 21-րդ դարի առաջին քառորդի ավարտին, մենք համոզվում ենք, որ ցեղասպանագիտությունը կայացած գիտաճյուղ է: Հազարավոր մարդիկ զբաղվում են այս թեմայով, հարյուրավոր համալսարաններում կան ամբիոններ, մագիստրոսական ծրագրեր, համալսարանական դասընթացներ ցեղասպանության ուսումնասիրության վերաբերյալ, աշխարհի տարբեր մասերում տեղի են ունենում գիտաժողովներ: Կարող ենք ասել, որ սա արդեն ձևավորված համքարություն է, որի շրջանակում մարդիկ իրենց կյանքը նվիրում են սարսափելի երևույթի ուսումնասիրմանը՝ հասկանալով, որ դա անհրաժեշտ է»,- իր ելույթը եզրափակեց Ցեղասպանագիտության բաժնի ղեկավարը:

 

Երկօրյա գիտաժողովի առաջին օրը հնչեցին 7 զեկուցումներ, որոնք վերաբերում էին ինչպես Հայոց, այնպես էլ Ռուանդայի, Դարֆուրի ցեղասպանություններին,  Թեշքիլաթը Մահսուսայի և գերմանական «Էսէս»-ի ցեղասպան գործունեության համեմատական վերլուծությանը, Զմյուռնիայի հայերի դեպի Հունաստան տարագրությանը և այլն:

 

Մեզ հետ զրույցում գիտաժողովի մասնակից, ԵՊՀ ՀՀԻ ասպիրանտ Աստղիկ Ստեփանյանն ասաց, որ «Ցեղասպանագիտություն» մագիստրոսական կրթական ծրագրին դիմելու հետաքրքրությունն առաջացել էր դեռևս բակալավրիատում սովորելու տարիներին.«Ծրագիրը գերազանցեց իմ սպասելիքները: Այն շատ լավ կառուցվածք ունի: Ուսումնասիրում ենք գիտական մի քանի ուղղություններ՝ տարբեր տեսանկյուններից հետազոտելու Հայոց ցեղասպանության խնդիրը»:

 

Աստղիկ Ստեփանյանը գիտաժողովին ներկայացրեց «Ատելության քարոզչությունը Ռուանդայում» թեմայով զեկուցումը, որի շրջանակում անդրադարձավ մեդիայի դերին այդ գործընթացում. «Մամուլը շատ կարևոր դերակատարություն ունի նման գործընթացներին ժամանակ՝ և՛ ցեղասպանության քարոզչության, և՛ կանխարգելման տեսանկյուններից: Այստեղ մենք տեսնում ենք, թե ինչպես են իշխանության եկած մարդիկ ծառայեցնում մեդիան՝ իրենց նպատակներին հասնելու համար»:

 

Հիշեցնենք, որ վաղը տեղի է ունենալու գիտաժողովի երկրորդ նիստը:

 

Քնար Միսակյան

Այլ նորություններ
ՂՐՂԶՍՏԱՆՈՒՄ ԱՆՑԿԱՑՎԵԼՈՒ Է ԵԱՏՄ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ ԱՄԵՆԱՄԵԾ «ԵՎՐԱՍԻԱԿԱՆ ՇԱԲԱԹ-2019» ԽՈՐԱԳՐՈՎ ՀԱՄԱԺՈՂՈՎԸ
Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) գործարարները և ակտիվ երիտասարդները հանդիպելու են մեկ հարթակում՝ քննարկելու տնտեսական ինտեգրման և բիզնես համագործակցության հարցերը, որին հեռակա կարգով կարող են մասնակցել նաև ԵՊՀ տարբեր ֆակուլտետների դասախոսներ, երիտասարդ գիտնականներ, ասպիրանտներ և փորձագետներ:
ԼՈՒՅՍ ԵՆ ՏԵՍԵԼ «ԵՊՀ ՈՒԳԸ ԳԻՏԱԿԱՆ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԻ ԺՈՂՈՎԱԾՈՒ» ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆ ԳԻՏԱԿԱՆ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆԻ 2019 ԹՎԱԿԱՆԻ ԱՌԱՋԻՆ ՀԱՄԱՐՆԵՐԸ
ԵՊՀ գիտխորհրդի նիստերի դահլիճում այսօր տեղի ունեցավ «ԵՊՀ ՈՒԳԸ գիտական հոդվածների ժողովածու» երիտասարդական գիտական պարբերականի Բնական և ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների 1.1 (27), Հումանիտար և հասարակական գիտությունների 1.2 (28) համարների շնորհանդեսը: