25.02.2019 | 
Գիտություն
ԳԻՏԱԿԱՆ ԹԵՄԱ. ՀԵՏԱԶՈՏՎԵԼՈՒ ԵՆ ՄԱՍՆԱԿԻ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆ ԽՄԲԵՐԸ, ԴՐԱՆՑ ՀՅՈՒՍՎԱԾՔՆԵՐԸ ԵՎ ԲԱԶՄԱՁԵՎՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
ԳԻՏԱԿԱՆ ԹԵՄԱ. ՀԵՏԱԶՈՏՎԵԼՈՒ ԵՆ ՄԱՍՆԱԿԻ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆ ԽՄԲԵՐԸ, ԴՐԱՆՑ ՀՅՈՒՍՎԱԾՔՆԵՐԸ ԵՎ ԲԱԶՄԱՁԵՎՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
ԿԳՆ գիտության կոմիտեի կողմից ֆինանսավորման երաշխավորված թեմաներից է ԵՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի ներկայացրած «Մասնակի n-պարբերական խմբեր, հյուսվածքներ և բազմաձևություններ» գիտական ծրագիրը:

Գիտական ծրագրի ղեկավար, ԵՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի հանրահաշվի  երկրաչափության ամբիոնի վարիչ Վարուժան Աթաբեկյանի հետ զրուցեցինք վերոնշյալ գիտական ծրագրի հեռանկարների, նպատակների ու արդյունավետություն մասին:    

 

Նա հայտնեց, որ հետազոտական ծրագրի կատարման ընթացքում ծրագրում են ապացուցել, որ կամայական մասնակի -պար­բե­րա­կան խմբի յուրաքանչյուր ոչ տրիվյալ տարրի ցենտրալիզատորը ցիկլային խումբ է, որ յուրաքանչյուր հարաբերականորեն ազատ մաս­նա­կի -պար­բերական խմբի ամե­նա­բել ռադիկալը տրիվյալ է, իսկ դրա ոչ ցիկլային ենթախմբերը (հավա­սա­րա­չափ) ոչ ամե­նաբել են։

 

Փորձ կարվի նկարագրել այն հարաբերականորեն ազատ մասնակի -պար­բե­րա­կան  խմբերը, որոնց ավտո­մոր­ֆիզմ­ների Aut(G) խումբը կա­տարյալ խումբ է: «Պլանավորում ենք գտնել տրված խմբերով ծնված բազմաձևությունների և դրանց հյուսվածքներով ստեղծված բազմաձևությունների կապն աբելյան, նիլ­պո­տենտ, վերջավոր էքսպոնենտի և այլ խմբերի դասերի համար»,-հավելեց նա:

 

Վ. Աթաբեկյանի խոսքով,  գիտական թեմայի շրջանակում ծրագ­րում են նաև մի շարք հայտնի ռեկուրսիվ տրված խմբերի համար կառուցել կոնստ­րուկտիվ ներ­դրում­ներ վեր­ջավոր ներկայացում ունեցող խմբերի մեջ: «Պլանա­վո­րում ենք ապա­ցու­ցել, որ Բուլ-Դե Մորգանի բիկավարների բազմաձևությունը լոկալ վեր­ջա­վոր է, ինչպես նաև բնութագրել զուգորդական գերնույնությամբ հանրահաշիվների բազմաձևության ազատ հանրահաշիվները»,- ասաց ամբիոնի վարիչը։

 

Վ. Աթաբեկյանի խոսքով, վերոնշյալ խնդիրներով զբաղվում են ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Ռուսաստանի և մի շարք այլ երկրների հետազոտական կենտրոններում։

 

Հետազոտական խմբի անդամներն են ԵՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի դիսկրետ մաթեմատիկայի և տեսական ինֆորմատիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր, ֆիզմաթ. գիտ. դոկտոր Վահագն Միքայելյանը,  Հանրահաշվի և երկրաչափության ամբիոնի պրոֆեսոր, ֆիզմաթ. գիտ. դոկտոր Յուրի Մովսիսյանը, Հանրահաշվի և երկրաչափության ամբիոնի շրջանավարտներ, ֆիզմաթ. գիտ. թեկնածուներ Ամիրջան Գևորգյանը և Հայկ Ասլանյանը:

Խմբի անդամները նշված թեմայով վերջին հինգ տարում ազդեցության գործակից ունեցող միջազգային ամսագրերում հրատարակել են 50-ից ավելի գիտական հոդված, հանդես են եկել որպես հրավիրված զեկուցող մի շարք միջազգային գիտաժողովներում։

 

Նադեժդա Տեր-Աբրահամյան

 

 

Այլ նորություններ
ՂՐՂԶՍՏԱՆՈՒՄ ԱՆՑԿԱՑՎԵԼՈՒ Է ԵԱՏՄ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ ԱՄԵՆԱՄԵԾ «ԵՎՐԱՍԻԱԿԱՆ ՇԱԲԱԹ-2019» ԽՈՐԱԳՐՈՎ ՀԱՄԱԺՈՂՈՎԸ
Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) գործարարները և ակտիվ երիտասարդները հանդիպելու են մեկ հարթակում՝ քննարկելու տնտեսական ինտեգրման և բիզնես համագործակցության հարցերը, որին հեռակա կարգով կարող են մասնակցել նաև ԵՊՀ տարբեր ֆակուլտետների դասախոսներ, երիտասարդ գիտնականներ, ասպիրանտներ և փորձագետներ:
ԼՈՒՅՍ ԵՆ ՏԵՍԵԼ «ԵՊՀ ՈՒԳԸ ԳԻՏԱԿԱՆ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԻ ԺՈՂՈՎԱԾՈՒ» ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆ ԳԻՏԱԿԱՆ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆԻ 2019 ԹՎԱԿԱՆԻ ԱՌԱՋԻՆ ՀԱՄԱՐՆԵՐԸ
ԵՊՀ գիտխորհրդի նիստերի դահլիճում այսօր տեղի ունեցավ «ԵՊՀ ՈՒԳԸ գիտական հոդվածների ժողովածու» երիտասարդական գիտական պարբերականի Բնական և ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների 1.1 (27), Հումանիտար և հասարակական գիտությունների 1.2 (28) համարների շնորհանդեսը: