25.02.2019 | 
Գիտություն
ԳԻՏԱԿԱՆ ԹԵՄԱ. ՀԵՏԱԶՈՏՎԵԼՈՒ ԵՆ ՄԱՍՆԱԿԻ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆ ԽՄԲԵՐԸ, ԴՐԱՆՑ ՀՅՈՒՍՎԱԾՔՆԵՐԸ ԵՎ ԲԱԶՄԱՁԵՎՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
ԳԻՏԱԿԱՆ ԹԵՄԱ. ՀԵՏԱԶՈՏՎԵԼՈՒ ԵՆ ՄԱՍՆԱԿԻ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆ ԽՄԲԵՐԸ, ԴՐԱՆՑ ՀՅՈՒՍՎԱԾՔՆԵՐԸ ԵՎ ԲԱԶՄԱՁԵՎՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
ԿԳՆ գիտության կոմիտեի կողմից ֆինանսավորման երաշխավորված թեմաներից է ԵՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի ներկայացրած «Մասնակի n-պարբերական խմբեր, հյուսվածքներ և բազմաձևություններ» գիտական ծրագիրը:

Գիտական ծրագրի ղեկավար, ԵՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի հանրահաշվի  երկրաչափության ամբիոնի վարիչ Վարուժան Աթաբեկյանի հետ զրուցեցինք վերոնշյալ գիտական ծրագրի հեռանկարների, նպատակների ու արդյունավետություն մասին:    

 

Նա հայտնեց, որ հետազոտական ծրագրի կատարման ընթացքում ծրագրում են ապացուցել, որ կամայական մասնակի -պար­բե­րա­կան խմբի յուրաքանչյուր ոչ տրիվյալ տարրի ցենտրալիզատորը ցիկլային խումբ է, որ յուրաքանչյուր հարաբերականորեն ազատ մաս­նա­կի -պար­բերական խմբի ամե­նա­բել ռադիկալը տրիվյալ է, իսկ դրա ոչ ցիկլային ենթախմբերը (հավա­սա­րա­չափ) ոչ ամե­նաբել են։

 

Փորձ կարվի նկարագրել այն հարաբերականորեն ազատ մասնակի -պար­բե­րա­կան  խմբերը, որոնց ավտո­մոր­ֆիզմ­ների Aut(G) խումբը կա­տարյալ խումբ է: «Պլանավորում ենք գտնել տրված խմբերով ծնված բազմաձևությունների և դրանց հյուսվածքներով ստեղծված բազմաձևությունների կապն աբելյան, նիլ­պո­տենտ, վերջավոր էքսպոնենտի և այլ խմբերի դասերի համար»,-հավելեց նա:

 

Վ. Աթաբեկյանի խոսքով,  գիտական թեմայի շրջանակում ծրագ­րում են նաև մի շարք հայտնի ռեկուրսիվ տրված խմբերի համար կառուցել կոնստ­րուկտիվ ներ­դրում­ներ վեր­ջավոր ներկայացում ունեցող խմբերի մեջ: «Պլանա­վո­րում ենք ապա­ցու­ցել, որ Բուլ-Դե Մորգանի բիկավարների բազմաձևությունը լոկալ վեր­ջա­վոր է, ինչպես նաև բնութագրել զուգորդական գերնույնությամբ հանրահաշիվների բազմաձևության ազատ հանրահաշիվները»,- ասաց ամբիոնի վարիչը։

 

Վ. Աթաբեկյանի խոսքով, վերոնշյալ խնդիրներով զբաղվում են ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Ռուսաստանի և մի շարք այլ երկրների հետազոտական կենտրոններում։

 

Հետազոտական խմբի անդամներն են ԵՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի դիսկրետ մաթեմատիկայի և տեսական ինֆորմատիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր, ֆիզմաթ. գիտ. դոկտոր Վահագն Միքայելյանը,  Հանրահաշվի և երկրաչափության ամբիոնի պրոֆեսոր, ֆիզմաթ. գիտ. դոկտոր Յուրի Մովսիսյանը, Հանրահաշվի և երկրաչափության ամբիոնի շրջանավարտներ, ֆիզմաթ. գիտ. թեկնածուներ Ամիրջան Գևորգյանը և Հայկ Ասլանյանը:

Խմբի անդամները նշված թեմայով վերջին հինգ տարում ազդեցության գործակից ունեցող միջազգային ամսագրերում հրատարակել են 50-ից ավելի գիտական հոդված, հանդես են եկել որպես հրավիրված զեկուցող մի շարք միջազգային գիտաժողովներում։

 

Նադեժդա Տեր-Աբրահամյան

 

 

Այլ նորություններ
«ԿԱՆԽԱՐԳԵԼԻՉ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԵՎ ԲՆԱՊԱՀՊԱՆԱԿԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ԼՈՒԾՄԱՆ ՀԱՄԱՐ ԽՆԱՅԵԼ ՉԻ ԿԱՐԵԼԻ». ԱՐՄԵՆ ԹՌՉՈՒՆՅԱՆ
Ամբողջ աշխարհն այսօր պայքարում է նոր կորոնավիրուսի (COVID19) դեմ՝ իրականացնելով տարաբնույթ միջոցառումներ: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից հայտարարված աշխարհավարակի պատճառ դարձած կորոնավիրուսով այսօր աշխարհում վարակված է ավելի քան 1 մլն մարդ: Հայաստանում նոր կորոնավիրուսային հիվանդության հաստատված ավելի քան 730 դեպք է գրանցվել: Երկրում հաստատված է արտակարգ դրություն: Ստեղծված իրավիճակի, իրականացվող միջոցառումների արդյունավետության և սպասվող քայլերի մասին զրուցել ենք ԵՊՀ կենսաքիմիայի, մանրէաբանության և կենսատեխնոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, կենսաբ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Արմեն Թռչունյանի հետ:
ԼՈՒՅՍ Է ՏԵՍԵԼ ԱՆԱՀԻՏ ՄԱՆԱՍՅԱՆԻ՝ «ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԿԱՅՈՒՆՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ՈՐՊԵՍ ԿԱՅՈՒՆ ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԵՎՈՐԱԳՈՒՅՆ ԳՐԱՎԱԿԱՆ» ՄԵՆԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԱՆԳԼԵՐԵՆ ՏԱՐԲԵՐԱԿԸ
Հրապարակվել է ԵՊՀ սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի դոցենտ, իրավ. գիտ. թեկնածու, Արդարադատության ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանի՝ «Սահմանադրական կայունությունը՝ որպես կայուն ժողովրդավարության կարևորագույն գրավական» («Constitutional Stability as an Important Prerequisite for Stable Democracy») անգլերեն մենագրությունը: