17.01.2022 | 
Հասարակություն
ԳԻՏԱԿԱՆ ԹԵՄԱ. ՆԱԽԱԳԾԻ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԱՌԱՋԻՆ ԱՆԳԱՄ ՄԻԿՐՈՋՐԻՄՈՒՌՆԵՐԻ ԿԵՆՍԱԶԱՆԳՎԱԾԻՑ «ԿԱՆԱՉ ՍԻՆԹԵԶԻ» ԵՂԱՆԱԿՈՎ ՍՏԱՆԱԼՈՒ ԵՆ ԱՐԾԱԹԻ ՆԱՆՈՄԱՍՆԻԿՆԵՐ
ԳԻՏԱԿԱՆ ԹԵՄԱ. ՆԱԽԱԳԾԻ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԱՌԱՋԻՆ ԱՆԳԱՄ ՄԻԿՐՈՋՐԻՄՈՒՌՆԵՐԻ ԿԵՆՍԱԶԱՆԳՎԱԾԻՑ «ԿԱՆԱՉ ՍԻՆԹԵԶԻ» ԵՂԱՆԱԿՈՎ ՍՏԱՆԱԼՈՒ ԵՆ ԱՐԾԱԹԻ ՆԱՆՈՄԱՍՆԻԿՆԵՐ
ՀՀ ԿԳՄՍՆ գիտության կոմիտեի կողմից ֆինանսավորման է երաշխավորվել «Նոր մոտեցումներ միկրոջրիմուռների կենսազանգվածի ելքի խթանման ու հակամանրէային հատկություններով նանոմասնիկների կենսասինթեզի համար» գիտական թեման: Այն ներկայացրել է ԵՊՀ կենսաբանության ֆակուլտետի կենսաքիմիայի, մանրէաբանության և կենսատեխնոլոգիայի ամբիոնը։

Նշենք, որ գիտական թեման ֆինանսավորման է երաշխավորվել Գիտության կոմիտեի կողմից գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության պայմանագրային (թեմատիկ) ֆինանսավորման շրջանակում գիտական թեմաների հայտերի մրցույթի արդյունքում:

 

Գիտական թեմայի նպատակների մասին զրուցել ենք ԵՊՀ կենսաքիմիայի, մանրէաբանության և կենսատեխնոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ, կ.գ.թ., վերոնշյալ գիտական ծրագրի ղեկավար Լիլիթ Գաբրիելյանի հետ։

 

 

Նրա խոսքով, նախագծի ընթացքում Հայաստանում առաջին անգամ միկրոջրիմուռների կենսազանգվածից «կանաչ սինթեզի» եղանակով ստանալու են արծաթի նանոմասնիկներ, և ուսումնասիրվելու է դրանց հակամանրէային ակտիվությունը. «Կենսածին նանոմասնիկների կիրառման ներդրումը հեռանկարային է կենսատեխնոլոգիայում և այն ոլորտներում, որտեղ կարևոր է մանրէների աճի վերահսկումը»։

 

Ներկայումս միկրոջրիմուռները կիրառվում են կենսատեխնոլոգիայում որպես արժեքավոր մետաբոլիտների կայուն աղբյուր, և դրանց կենսազանգվածը կարող է ծառայել որպես հարմար հարթակ նանոմասնիկների կենսասինթեզի համար:

 

Ըստ ծրագրի ղեկավարի՝ նախագծի նպատակներն են միկրոջրիմուռների կենսազանգվածի ելքի խթանումը, միկրոջրիմուռների կենսազանգվածից արծաթի նանոմասնիկների ստացումը և դրանց հակամանրէային ակտիվության որոշումը. «Ստացված տվյալները կենսազանգվածի բարձր ելքով, կենսատեխնոլոգիապես արժեքավոր միկրոջրիմուռների աճեցման նոր մոտեցումների հիմք են հանդիսանալու: Նախագծի ընթացքում իրականացվելու են միկրոջրիմուռներից նանոմասնիկների կենսասինթեզ և ստացված նանոմասնիկների ֆիզիկաքիմիական վերլուծություն, հետազոտվելու է վերջիններիս ազդեցությունը գրամդրական ու գրամբացասական բակտերիաների վրա»։

 

 

Լ. Գաբրիելյանը վստահեցրեց, որ ստացված արդյունքները կարևոր են միկրոջրիմուռների կենսատեխնոլոգիայի զարգացման համար, բացի դրանից՝ միկրոջրիմուռներով միջնորդավորված նանոմասնիկների սինթեզը կարող է դառնալ Հայաստանում նանոտեխնոլոգիայի նոր ուղղություն:

 

Նրա խոսքով, վերջին տարիներին մանրէային վարակների աճը և մանրէներում կայունության զարգացումը 21-րդ դարի կենսաբժշկության կարևորագույն խնդիրներից են, ուստի հակամանրէային նոր միջոցների հայտնաբերման անհրաժեշտություն են առաջացնում։ Նանոմասնիկները դիտարկվում են որպես լավագույն այլընտրանքային միջոց, քանի որ կարող են հաղթահարել հակաբիոտիկների նկատմամբ մանրէների կայունությունը: Ներկայումս դրանք օգտագործվում են իմպլանտների և բժշկական նյութերի հակաբակտերիական ծածկույթներում, որոնք կանխում են վարակը և խթանում վերքերի բուժումը, կիրառվում են հակաբիոտիկների տեղափոխման և մանրէային վարակների ախտորոշման համակարգերում, ինչպես նաև հակամանրէային պատվաստանյութերում:

 

 

Ըստ ԵՊՀ դոցենտի՝ նանոմասնիկների «կանաչ սինթեզը» շահավետ է քիմիական սինթեզի համեմատ թե՛ տնտեսապես, թե՛ էկոլոգիական անվտանգության առումով:

Նշված եղանակով հնարավոր է ստանալ տարբեր չափսերի և ձևի կայուն նանոմասնիկներ, որոնք կարող են դրսևորել հակամանրէային ակտիվություն և հաջողությամբ կիրառվել կենսաբժշկության տարբեր ոլորտներում:

 

Ծրագրի ղեկավարի խոսքով, միկրոջրիմուռները նանոմասնիկների սինթեզման առավել հարմար հարթակ են աճման բարձր արագության և տնտեսապես շահավետ կենսազանգվածի արտադրության շնորհիվ. «Գիտական ծրագրի ընթացքում համալիր մոտեցումների միջոցով ընտրվելու են միկրոջրիմուռների կենսազանգվածի բարձր ելք ապահովող օպտիմալ պայմանները: Միկրոջրիմուռների կենսազանգվածից ստացվելու են արծաթի նանոմասնիկներ, որոնց որոշ ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վերլուծությունն իրականացվելու է ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի ֆիզիկական և կոլոիդների քիմիայի ամբիոնում»։

 

 

Ծրագրում ընդգրկված են 3 ավագ մասնագետ և 2 երիտասարդ գիտաշխատող:

 

ԵՊՀ դոցենտը հայտնեց, որ ստացված արդյունքներն օգտագործվելու են Երևանի պետական համալսարանի ուսումնական գործընթացում՝ մագիստրոսական ծրագրերի, օրինակ՝ «Մանրէների կենսատեխնոլոգիա» դասընթացի դասավանդման ընթացքում:

 

Նադեժդա Տեր-Աբրահամյան

 

Այլ նորություններ
ԵՊՀ ՊԱՏՎԻՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆՆ ԱՅՑԵԼԵՑ ԱՄԷ ԴԵՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՊՀ զարգացման ու նորարությունների գծով պրոռեկտոր Միքայել Հովհաննիսյանը, արաբագիտության ամբիոնի վարիչ Հայկ Քոչարյանը, նույն ամբիոնի դասախոս Վահե Հակոբյանը պատվիրակվել էին Երևանում ԱՄԷ դեսպանություն` իրենց ցավակցությունը հայտնելու լուսահոգի շեյխ Խալիֆա իբն Զայեդ ալ-Նահյանի մահվան կապակցությամբ։
ԵՊՀ-ՈՒՄ ՆՇՎԵՑ ԲՈՒՀԻ ՀԻՄՆԱԴՐՄԱՆ 103-ԱՄՅԱԿԸ
Այսօր ԵՊՀ գիտական խորհրդի նիստերի դահլիճում տեղի ունեցավ միջոցառում՝ նվիրված Մայր բուհի հիմնադրման 103-ամյակին: Տոնի առթիվ դրամական պարգևներով և պատվոգրերով պարգևատրվեցին համալսարանի վարչական աշխատակիցներ, դասախոսներ, ուսանողներ, ինչպես նաև «ԵՊՀ օլիմպիադա-2022»-ի առաջին կարգի մրցանակակիրները: