ՅՈՒՐԻ ԼԱԶԱՐԻ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Կենսագրություն
Յուրի Լազարի Վարդանյանը ծնվել է 20.08.1936 թ․ ՀՀ-ի ք. Գավառում (Նոր-Բայազետ) բժշկի ընտանիքում: 1944-1954 թթ․ գերազանց առաջադիմությամբ սովորել և ոսկե մեդալով ավարտել է թիվ 30 Երևանի միջնակարգ դպրոցը, որն ավարտելուց հետո 1954 - 1959 թթ․ սովորել է ԵՊՀ ֆիզմաթ ֆակուլտետի ֆիզիկայի բաժանմունքում: Համալսարանն ավարտելուց հետո 1959-1965 թթ․ աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ-ի համակարգում որպես լաբորանտ, կրտսեր գիտ աշխատող, ավագ գիտ աշխատող և միաժամանակ համատեղության կարգով դասավանդել ԵՊՀ-ի տեսական ֆիզիկայի ամբիոնում: 1960-1963 թթ․ առանց արտադրությունից կտրվելու սովորել է ասպիրանտուրայում, 1964 թ․ պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն:

1965 թ-ից անցել է հիմնական աշխատանքի ԵՊՀ-ում որպես տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի ավագ դասախոս, դոցենտ: 1971 թ․ պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն, 1974 թ․ շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում: 1974-1984 թթ․ եղել է ԵՊՀ միջուկային ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ, 1984-2000 թթ․՝ ԵՊՀ ալիքային պրոցեսների տեսության և ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ: 1975 թ․ ընտրվել է ԵՊՀ-ում նոր կազմակերպված ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետի դեկան, որի պաշտոնում աշխատել է մինչև 2017 թ․:

1971-1990 թթ․ եղել է կոմկուսի անդամ: 1990-1995 թթ․՝ ՀՀ գերագույն Խորհրդի պատգամավոր, 1995-1999 թթ․ եղել է ՀՀ առաջին գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր: 2014 թ․ շնորհվել է ՀՀ Գիտության վաստակավոր գործչի կոչում: Կյանքից հեռացել է 2019 թ. հոկտեմբերի 22-ին:

Անցյալ դարի վաթսունական թվականներին աշխատանքային գործունեություն ծավալած մտավորականությունը առանձնահատուկ էր իր աշխարհընկալմամբ: Ուսումնառության տարիներին հետպատերազմյան ժամանակաշրջանի զրկանքներն առատորեն ճաշակած այդ երիտասարդները ոչ միայն անկեղծորեն հավատում էին գործող հասարակարգի պայմաններում իրենց երկրի բարգավաճմանը, այլեւ պարզորոշ պատկերացնում էին այդ նպատակին հասնելու ճանապարհին իրենց սերնդին հատկացված վճռորոշ դերը: Նրանցից լավագույնները ուժ գտան ողջ կյանքի ընթացքում հավատարիմ մնալ իրենց սկզբունքներին: Եվ այժմ, անդրադառնալով «վաթսունականների սերունդ» կոչվող երեւույթի թողած հոգեւոր եւ նյութական ժառանգությանը, կարելի է տարակուսել միայն, որ այդ ամենը մի սերնդի գործ է: Պրոֆեսոր Յուրի Վարդանյանը այդ սերնդին բնորոշ ներկայացուցիչներից է:
Ֆիզիկայի բնագավառում մի ողջ դար շարունակվող խոշորագույն հայտնագործությունների շարքը վաթսունական թվականներին էապես փոխել էր քաղաքակրթության պատկերը: Այդ ժամանակաշրջանում ասպարեզ մտած երիտասարդ գիտնականներից ոմանք, ոչ առանց հիմքի, գտնում էին, որ հասել է ժամանակը անդրադառնալու տիեզերքի ձեւավորման առեղծվածին: Երկրային պայմաններում բացահայտված բնության օրինաչափությունների ընդհանրացումը բացառապես ոչ երկրային պայմանների տիրույթ, ուր ջերմաստիճանը միլիոնավոր, իսկ նյութի խտությունը միլիարդավոր անգամներ գերազանցում է երկնայինը, գայթակղիչ էր և շատ հեռանկարային: Եվ իրոք, համաձայն ընդունված կարծիքի, հենց աստղաֆիզիկայի ոլորտում կատարվեց անկենդան բնությանը նվիրված վերջին շրջանի առավել նշանակալից հայտնագործությունների զգալի մասը: Առանց չափազանցության կարելի է պնդել, որ այդ հետազոտողների շարքում իրենց արժանի տեղն ունեն նաեւ հայ աստղաֆիզիկոսները եւ նրանց թվում անշուշտ պրոֆեսոր Յու. Վարդանյանը:

Յու. Լ. Վարդանյանի 1960-1963 թթ․ ասպիրանտուրայում պրոֆ. Գ. Ս. Սահակյանի ղեկավարությամբ կատարված աշխատանքները նվիրված էին գերխիտ նյութի և բարիոնային աստղերի ֆիզիկայի հարցերին: Այդ աշխատանքներում նրանք առաջին անգամ կարողացան կառուցել բարիոնային նյութի վիճակի հավասարումը մասնիկների միջև ուժեղ փոխազդեցությունների հաշվառմամբ: Այդ վիճակի հավասարման հիման վրա որոշվեցին գերխիտ երկնային մարմինների՝ բարիոնային աստղերի ներքին կառուցվածքը, աստղի զանգված-կենտրոնական խտություն ու շառավիղ-զանգված կախվածությունները: Բարիոնային աստղերի, ինչպես շատ հաճախ ասվում է նեյտրոնային աստղերի կայունության որոշման համար առանձնահատուկ նշանակություն ունեցավ այդ աստղերի գրավիտացիոն և բարիոնային զանգվածների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը: Առաջին անգամ ցույց տրվեց, որ գերխիտ նյութում ուժեղ փոխազդեցության շնորհիվ բաբախիչներում բացի նեյտրոններից և պրոտոններից գոյություն ունեն նաև ծանր բարիոններ՝ հիպերոններ, իսկ աստղի զանգվածի արժեքը կարող է հասնել մինչև 1.5 արեգակնային զանգվածի:

Գերխիտ երկնային մարմինների տեսության վերաբերյալ պիոներական այս աշխատանքները լայն ճանաչում են գտել այդ բնագավառի գիտական շրջանակներում:

Իր աշակերտների հետ համատեղ նա հարաբերականության ընդհանուր տեսության շրջանակներում հանգամանորեն հետազոտել է պտտվող սպիտակ թզուկների եւ նեյտրոնային աստղերի հավասարակշռության և կայունության հարցերը: Հարաբերականության ընդհանուր տեսության շրջանակներում ուսումնասիրել է ջերմ բարիոնային և պիոնային աստղերի ու սպիտակ թզուկների ներքին կառուցվածքը: Որոշվել է այդ աստղերի սառչելու ժամանակը: Այնուհետեւ հետազոտվել են պտտվող և տատանվող նեյտրոնային աստղերի ու սպիտակ թզուկների գրավիտացիոն ճառագայթման առանձնահատկությունները: Մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում նեյտրոնային աստղերի թաղանթում ընթացող բավականին մեծ էներգանջատմամբ ընթացող անհավասարակշիռ բետա- պրոցեսների հետազոտումը:

Պրոֆեսոր Յու. Լ. Վարդանյանը համալսարանում գործող «Տարօրինակ քվարկները սպիտակ թզուկներում և նեյտրոնային աստղերում» բազային ֆինանսավորմամբ գիտական լաբորատորիայի գիտական ղեկավարն էր: Այդ լաբորատորիայում շարունակվել են գերխիտ աստղերի ֆիզիկայի վերաբերյալ հետազոտությունները, որոնք համահունչ են աշխարհում այդ բնագավառի դիտողական և տեսական արդի ձեռքբերումներին և միաժամանակ շատ հոգեհարազատ անցած դարի 60-ականներին Հայաստանում ձևավորված գերխիտ աստղաֆիզիկայի գիտական խմբի լավագույն ավանդույթներին: Որոշվել են նյութի քվարկային և հադրոնային վիճակների միջև փուլային հավասարակշռության ջերմադինամիկական պարամետրերը: Այդ արդյունքների հիման վրա հաշվարկվել են քվարկային կորիզով նեյտրոնային աստղերի ինտեգրալ պարամետրերը: Ցույց է տրվել, որ նեյտրոնային աստղերում քվարկային կորիզի առաջացումը կարող է ուղեկցվել տեսանելի ահռելի մեծ էնեգանջատմամբ: Ուսումնասիրվել են տարօրինակ քվարկային աստղերի ֆիզիկական առանձնահատկությունները: Ընդհանրացնելով աստղերի կայունության որոշման ստատիկ հայտանիշը՝ շրջանցելով բարդ հաշվողական եղանակները, որոշվել է ինքնակապված քվարկային կորիզով սպիտակ թզուկների կայունությունը:

Պրոֆեսոր Յու. Լ. Վարդանյանը շուրջ 150 գիտական աշխատությունների հեղինակ է: Այդ հետազոտությունների արդյունքները զեկուցվել են բազմաթիվ միջազգային գիտաժողովներում և մտել գերխիտ երկնային մարմինների ֆիզիկային նվիրված սովետական և արտասահմանյան հեղինակների հայտնի մենագրությունների մեջ: Նրա ղեկավարությամբ պաշտպանվել են հինգ թեկնածուական ատենախոսություններ:

Յու. Լ. Վարդանյանի ամբողջ աշխատանքային գործունեությունը կապված էր Երեւանի պետական համալսարանի հետ: Նա հեղինակ էր հայերեն հրատարակված «Էլեկտրադինամիկա» բուհական դասագրքի:

Պրոֆեսոր Յու. Լ. Վարդանյանը միշտ արձագանքել է հանրապետության տնտեսության զարգացման խնդիրներին: 1973-1979 թթ. նրա ղեկավարությամբ եւ անմիջական մասնակցությամբ Երեւանի պետական համալսարանում պատրաստվել են երիտասարդ մասնագետներ կառուցվող ատոմային էլեկտրակայանի ֆիզիկական լաբորատորիայում աշխատելու համար: 1974-1983 թթ. եղել է «Միջուկային ֆիզիկայի», իսկ 1983-2000 թթ. «Ալիքային պրոցեսների տեսության եւ ֆիզիկայի» ամբիոնների վարիչը: Կազմակերպման օրերից (1975 թ.) մինչև կյանքի վերջին տարիները պրոֆ. Յու. Լ. Վարդանյանը, որպես դեկան, ղեկավարել է համալսարանի առաջատար ստորաբաժանումներից մեկը` ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետը, որն այդ տարիներին տվել է շուրջ երեք հազար բարձրորակ երիտասարդ մասնագետներ գիտության եւ արդյունաբերության այդ կարեւոր կիրառական ճյուղի համար:

Բեղմնավոր գիտամանկավարժական եւ կազմակերպչական աշխատանքները Յու. Լ. Վարդանյանը համալսարանում միշտ զուգորդել է ակտիվ հասարակական գործունեության հետ: 1990-1995 թթ. նա եղել է Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի, իսկ 1995-1999 թթ. Ազգային ժողովի պատգամավոր: Իր պատգամավորական գործունեության տարիներին նա միշտ ուշադրության կենտրոնում է պահել գիտությանը եւ կրթությանը վերաբերող հարցերը, օգնել համալսարանին մի շարք խնդիրների լուծման գործում:

Պրոֆեսոր Յու. Լ. Վարդանյանը հայտնի էր իր սկզբունքայնությամբ եւ անաչառությամբ, վայելում էր Երեւանի պետական համալսարանի պրոֆեսորա-դասախոսական կազմի եւ ուսանողության հարգանքը: Նա երկար տարիներ եղել է Երևանի պետական համալսարանի գիտական խորհրդի անդամ, ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի ուղղությամբ գիտական աստիճանաշնորհման մասնագիտական խորհուրդների անդամ, ԵՊՀ կառավարման խորհրդի անդամ:

Պրոֆեսոր Յու. Լ. Վարդանյանի գիտամանկավարժական եւ կազմակերպչական գործունեությունը բազմիցս բարձր գնահատականի էր արժանացել համալսարանի ղեկավարության ու կրթության եւ գիտության նախարարության կողմից: Պարգեւատրվել է ԽՍՀՄ «Աշխատանքի արիության համար» մեդալով (1970) եւ ՀՍՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգրով (1980), ՀՀ «Անանիա Շիրակացի» մեդալով (1999), ՀՀ վարչապետի հուշամեդալով (2009) եւ ՀՀ պաշտպանության նախարարության «Դրաստամատ Կանայան» մեդալով (2009), ԵՊՀ երկու Ոսկե մեդալներով (2007 եւ 2010): Գիտության և կրթության բնագավառների զարգացման գործում ունեցած մեծ վաստակի համար պրոֆեսոր Յու. Լ. Վարդանյանը 2014 թ. արժանացել է ՀՀ գիտության վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչման:

Մեծ է պրոֆեսոր Յու. Լ. Վարդանյանի դերը ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետում Սինոփսիս ընկերության հետ համատեղ իրականացվող «Գերմեծ ինտեգրալ սխեմաներ» մասնագիտացման կազմակերպման գործում: Ֆակուլտետի այս մասնագիտացումն ավարտած բազմաթիվ շրջանավարտներ այժմ հաջողությամբ աշխատում են այդ նշանավոր ընկերությունում:

Յու.Լ.Վարդանյանը կյանքից հեռացել է 2019 թ․ հոկտեմբերի 22-ին Երևանում:

ՅՈՒՐԻ ԼԱԶԱՐԻ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

 
 

Գիրք/Book

Ալավերդյան Գ. Բ., Հարությունյան Ա. Ս., Վարդանյան Յու. Լ .

Էլեկտրադինամիկայի խնդիրների ժողովածու | մաս l., 135 էջ, Երևան, Դար հրատ., 2006

Ալավերդյան Գ. Բ., Հարությունյան Ա. Ս., Վարդանյան Յու. Լ.

Էլեկտրադինամիկայի խնդիրների ժողովածու. մաս 1 | Երևան, «ԴԱՐ» հրատ., 2006

Алавердян Г. Б., Арутюнян А. Р., Вартанян Ю. Л.

Нейтронные звезды с кварковым ядром. II | Основные интегральные и структурные параметры, Астрофизика, т.47, 65-78, 2004 (Astrophysics, v. 47, 52, 2004)

Վարդանյան Յու.Լ.

Դաշտի տեսութուն (էլեկտրադինամիկա), III հատոր,դասախոսություններ | ԵՊՀ հրատարակչություն, Երևան, 1980

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С.

О дифференциально вращающихся нейтронных звездах и белых карликах | Релятижистская астрофизика (сборник научных трудов), Минск, 1976

Вартанян Ю.Л.

Модели квазивырожденных белых карликов | Сборник ''Проблемы гравитации'',Тбилиси, 1976

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С. , Овсепян А.В.

Устойчивость и радиальные пульсации нейтронных звезд | Астрофизика, т.7, с.625-641, 1971

Вартанян Ю.Л.

Некоторые вопросы физики сверхплотных небесных тел | Автореферат докторской диссертации, ЕГУ , 1971

Վարդանյան Յու.Լ.

Դաշտի տեսություն (էլեկտադինամիկա), I հատոր, դասախոսություններ | ԵՊՀ հրատարակչություն, Երևան, 1970

G.S.Sahakian, Yu.L.Vartanyan

On the Possible Phase States of Matter at Extremely High Densities | Nuovo Cimento, 1963, Serie X, v.30, 82-104
 

Հոդված/Article

Алавердян Г. Б., Вартанян Ю. Л.

Максимальная масса гибридных звезд в модели кваркового мешка | Астрофизика (Astrophysics), 2017, Vol. 60, Issue 4, 617-626 pp. |

Аджян Г. С., Вартанян Ю. Л.

EG 50 белый или странный карлик? | Астрофизика (Astrophysics), 2017, 60, 4, стр. 605-615

Յու. Լ. Վարդանյան, Ա. Կ. Գրիգորյան, Հ. Ա. Շահինյան

Strange stars at vacuum pressure dependent on quark density (Տարօրինակ աստղերը քվարկների խտությունից կախված վակուումի ճնշման դեպքում) | ԵՊՀ գիտական տեղեկագիր, Ֆիզիկա և մաթեմատիկա, 2017, հ. 51, #1, էջ 71–76 |

Vartanyan Yu. L., Harutyunyan A. R., Alaverdyan G. B.

Compact stars with quark core | In Book of Abstracts of the International Conference “The Modern Physics of Compact Stars and Relativistic Gravity”, Yerevan, Armenia, 30 Sept.-03 Oct., 2015, p.7.

Yu. L. Vartanyan, G. S. Hajyan, G. B. Alaverdyan, A. K. Grigoryan, A. R. Harutyunyan, A. G. Alaverdyan, H. A. Shahinyan

Strange quark matter in compact stars | The Modern Physics of Compact Stars and Relativistic Gravity, 2015-09-30, 1-15 pp.

Вартанян Ю.Л. , Аджян Г.С. , Григорян А.К.

Долина устойчивости странных карликов | Астрофизика , т. 55, 113-126 , 2012

Вартанян Ю.Л. , Меликян Ш.Р. , Шагинян А.А.

Электроны в кварковой плазме | Астрофизика , том 55, N3 , 413-416 , 2012

Vartanyan Yu.L.

Superdense Stars Containing Strange Baryons | In book “Ambartsumian’s Legacy and Active Univers,New York, p.179-192 , 2011

Вартанян Ю. Л.

Сверхплотные звезды содержащие странные барионы | Астрофизика, т.53, с. 25, 2010

Вартанян Ю.Л.

Юбилей радиофизического факультета | Ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետի 35-ամյակին նվիրված գիտաժողովի նյութերի ժողովածու, ԵՊՀ հրատ. Երևան, էջ 3-6, 2010

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С. , Григорян А.К.

О странных карликах | Ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետի 35-ամյակին նվիրված գիտաժողովի նյութերի ժողովածու, ԵՊՀ 2010-2011 ուստարվա գործունեություն Ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետ, ԵՊՀ հրատ. Երևան, 2010 , էջ 32-34

Вартанян Ю. Л., Аджян Г. С., Григорян А. К., Саркисян Т. Р.

Устойчивость странных карликов I | Статический критерий устойчивости. Постановка задачи, Астрофизика, т.52, с. 325, 2009

Vardanyan Yu. L., Hajyan G. S., Grigoryan A. K., Sargsyan T. R.

Stability and observational properties of strange dwarfs | Gravitation and Cosmology,v.15, p.188, 2009.

Вартанян Ю. Л., Аджян Г. С., Григорян А. К.

Устойчивость странных карликов | Астрофизика, т.52, с. 325, 2009. Астрофизика, т.52, с. 481, 2009

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С. , Григорян А.К.

Устойчивость странных карликов I. Статический критерий устойчивости. Постановка задачи | Астрофизика, т.52, с. 481-491, 2009

Вартанян Ю.Л. , Аджян Г.С. , Григорян А.К.

Сверхплотные звезды содержащие странные барионы | Астрофизика, т.52, с. 325-332, 2009

Վարդանյան Յու. Լ.

Վ. Համբարձումյանը և գերխիտ կոսմոգոնիան | ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ., Երևան, 2008, էջ 205

Alaverdyan G. B., Harutyunyan A. R., Vartanyan Yu. L.

Superdense stars with a quark core, in “ Superdense QCD Matter and Compact Stars” (Eds. D.Blaschke and D.Sedrakian) | NATO Science Series II/197, 331-340, 2006

Alaverdyan G. B., Harutyunyan A. R., Vartanyan Yu. L.

Superdense stars with a quark core | In "Superdence QCD Matter and Compact Stars" (Eds. D.Blaschke & D.Sedrakian), NATO Science Series, vol.197, Springer 2006, p.331-340 |

Յու. Լ. Վարդանյան

Հարաբերականության հատուկ սկզբունքը | ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր, Բնական գիտություններ, 2005, #3, էջ 3-30 |

Vartanyan Yu. L.

Models of strange stars with a crust and strange dwarfs | Astrofizika, v.47, 223-236, 2004

Alaverdyan G. B., Harutyunyan A. R., Vartanyan Yu. L.

Neutron stars with a quark core.II.Basic integral and structural parameters | Astrophysics, 47, p.52-64, 2004 |

Вартанян Ю. Л., Григорян А. К., Саркисян Т. Р.

Модели странных звезд с корой и странных карликов | Астрофизика, т.47, 223-236,2004

Vartanyan Yu.L., Alaverdyan G.B. , Harutyunyan A.R.

On same features of neutron stars with a strange quark core | In “Gravitation, Cosmology and Relativistic Astrophysics”, Kharkov National University, 2004, p.34-41

Vartanyan Yu.L. , Grigoryan A.K. , Sargsyan T.R.

On strange quark dwarfs | In “Gravitation, Cosmology and Relativistic Astrophysics”, Kharkov National University, 2004, p.118-121

Alaverdyan G. B., Harutyunyan A. R., Vartanyan Yu. L.

Neutron stars with a quark core. I. Equations of state | Astrophysics, 46, 361-367, 2003 |

Vartanyan Yu. L.

A model of small mass neutron stars with a quark core | Pis’ma v Astron.zh., v.28, 29-35, 2002 ( Astronomy Letters, v.28, 24, 2002 )

Алавердян Г. Б., Арутюнян А. Р., Вартанян Ю. Л.

Об одной модели нейтронных звезд малых масс с кварковым ядром | Письма в Астрон.ж., т.28, 29-35, 2002 (Astronomy Letters, v.28, 24, 2002)

Alaverdyan G. B., Harutyunyan A. R., Vartanyan Yu. L.

A model of low mass neutron stars with a quark core | Astronomy letters, v.28, p.24-29, 2002. |

Vartanyan Yu. L.

On small mass strange quark stars with a crust | Astrofizika, v.44, 469-474, 2001 (Astrophysics, v.44, 382, 2001)

Alaverdyan G. B., Harutyunyan A. R., Vartanyan Yu. L.

On small mass hybrid stars with quark core | Spacetime and Substance, v.2, No. 3(8), p.129-131, 2001 |

Alaverdyan G. B., Harutyunyan A. R., Vartanyan Yu. L.

Low-mass quark stars or strange quark white dwarfs | Astrophysics, v.44, p.265-275, 2001 |

Вартанян Ю. Л., Григорян А. К.

О странных кварковых звездах малых масс с корой | Астрофизика, т.44, 469-474, 2001 (Astrophysics, v.44, 382, 2001)

Vartanyan Yu.L.

Радиофизическому факультету ЕГУ 25 лет | Сборник научных статей, посвященный 25-летию основания Радиофизического факультета ЕГУ, Ереван, 2001, с.7-14

Вартанян Ю.Л. , Алавердян Г.Б., Арутюнян А.Р. , Григорян А.К.

Странная кварковая материя в сверхплотных звездах | Сборник научных статей, посвященный 25-летию основания Радиофизического факультета ЕГУ, Ереван, 2001, с.39-44

Вартанян Ю.Л. , Алавердян Г.Б. , Арутюнян А.Р.

Кварковые звезды малых масс или кварковые белые карлики | Астрофизика, т.44, с.323-335, 2001

Վարդանյան Յու. Լ.

Էլեկտրադինամիկա l | 325 էջ, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2000

Vartanyan Yu.L., Alaverdyan G.B., Harutyunyan A.R.

On possible observations of small mass neutron stars | In Proceedings of the 20th Texas Symposium on Relativistic Astrophysics, Austin, Texas, December 10-15, 2000, p.54-56

Vartanyan Yu. L.

Strange stars and their cooling with positron electrical neutralization of quark matter | Astrofizika, v.42, 617-630, 1999 (Astrophysics, v.42, 467, 1999)

Vartanyan Yu. L.

Models of strange stars with a crust | Astrofizika, v.42, 439-448, 1999 (Astrophysics, v.42, 330, 1999)

Аджян Г. С., Вартанян Ю. Л., Григорян А. К.

Странные звезды и их остывание при позитронной электронейтрализации кварковой материи | Астрофизика, т.42, 617-630, 1999 (Astrophysics, v.42, 467, 1999)

Вартанян Ю. Л., Григорян А. К.

Модели странных звезд с корой | Астрофизика, т.42, 439-448, 1999 (Astrophysics, v.42, 330, 1999)

Vartanyan Yu. L.

A red giant with a strange star as its core. Principal similarities to and differences from Thorne-Zytkow objects | Astrofizika, v.41, 533-544, 1998 (Astrophysics, v.41, 349, 1998)

Аджян Г. С., Вартанян Ю. Л., Григорян А. К.

Красный гигант со странной звездой в качестве ядра | Основные сходства и отличия от объектов Торна-Житков, Астрофизика, т.41, с.533-544, 1998

Yu. L. Vartanyan, A. R. Harutyunyan, A. K. Grigoryan

On Strange Stars | Astron. Lett., 21, 122-125, 1995.

Вартанян Ю. Л., Арутюнян А. Р., Григорян А. К.

О странных звездах | Письма в Астрон.ж., т.21, 136-139, 1995

Vartanyan Yu.L., Alaverdyan G.B.

Neutron stars containing pion condensate | In ''Physics of Neutron Stsrs''.Edited by A.M.Kaminker, N. Y.,Nova Science Publishers, p.195-206, 1995

Вартанян Ю.Л., Григорян А.К., Хачатрян Г.А.

О дефекте массы странных звезд | Астрофизика, т.38, с.269-278, 1995

Вартанян Ю. Л., Арутюнян А. Р., Григорян А. К.

Странная кварковая материя и модели странных звезд | Астрофизика, т.37, 499-514, 1994

Yu. L. Vartanyan, A. R. Harutyunyan, A. K. Grigoryan

Strange Quark Matter and Strange Stars Models | Astrofizika, 37, 499-514, 1994 (in Russian)

Вартанян Ю. Л., Алавердян Г. Б.

Нейтронные звезды | Астрофизика, т.31, 111-123, 1989 |

Вартанян Ю.Л. , Алавердян Г.Б.

О коллапсе нейтпонной звезды к слоистой конфигурации с пиконденсатным ядром | ДАН Арм. ССР, Физика, т.88, вып.1, с.18-21, 1989

Вартанян Ю.Л. , Алавердян Г.Б.

Нейтронные звезды, содержащие пионный конденсат | Физика нейтронных звезд. Образование,строение и эволюция (тем.сб.),изд-во ФТИ АН СССР, Ленинград, с.45-60, 1988

Вартанян Ю.Л. , Алавердян Г.Б. , Аджян Г.С.

Нейтронные звезды и пионная конденсация | Точные решения уравнений гравитационного поля и их физическая интерпретация, изд-во ,Тартусского ун-та, Тарту, с.125-127, 1988

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С.

О возможностях наблюдения нейтронных звезд | Материалы VII-ой Всесоюзной конференции ‘’Современные теоретические и экспериментальные проблемы теории относительности и гравитации’’, изд-во ЕГУ, с.352-354, 1988

Вартанян Ю.Л. , Алавердян Г.Б.

Об энерговыделении при коллапсе нейтронной звезды к слоистой конфигурации с пиконденсатным ядром | Материалы VII-ой Всесоюзной конференции ‘’Современные теоретические и экспериментальные проблемы теории относительности и гравитации’’, изд-во ЕГУ с.354-356, 1988

Аджян Г. С., Вартанян Ю. Л.

О наблюдательных проявлениях пионных звезд | Астрофизика, т.24, 301, 1986

Ю.Л.Вартанян, А.С.Арутюнян, К.Х.Симонян

Когерентная длина в теории изучения электромагнитных волн. Межвуз | Сбор. научн. труд., Физика, вып.6, Ереван, 1986

Вартанян Ю.Л., Арутюнян А.С. , Симонян К.Х.

Когерентная длина в теории излучения электромагнитных волн | Минвуз. Сб. НТ, Физика, изд-во ЕГУ вып.6, с.26-27, 1986

Вартанян Ю.Л., Алавердян Г.Б.

Максимальная масса пионных звезд | Астрофизика,т.24, с.420-423, 1986

Аветисян Г. А., Алавердян Г. Б., Вартанян Ю. Л.

О двух моделях пионного конденсата | ЕГУ Уч. записки 1985, т.3 ст. 60-63.

Գ. Ա. Ավետիսյան, Գ. Բ. Ալավերդյան, Յու. Լ. Վարդանյան

О двух моделях пионного конденсата (Պիոնային կոնդենսատի երկու մոդելների մասին) | ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր, Բնական գիտություններ, 1985, #3, էջ 60-63 (ռուսերեն) |

Вартанян Ю. Л., Аджян Г. С., Алавердян Г. Б.

Пионные звезды | Sov. Astron. v.28, Issue 4, p. 396-401, 1984 |

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С. , Алавердян Г.Б.

Об одной возможности проверки существования сверхплотных ядер | Уч. записки ЕГУ , т.3 (156), с.51-58, 1984

Вартанян Ю.Л., Чубарян Э.В.

Сферически-симметрические барионные звезды и белые карлики | Минвуз. сб. НТ ‘’Вопросы теории сверхплотных небесных тел’’, изд-во ЕГУ, вып.I , с.100-110,1984

Յու. Լ. Վարդանյան, Գ. Ս. Հաջյան, Գ. Բ. Ալավերդյան

Об одной возможности проверки существования сверхплотных ядер (Գերխիտ միջուկների գոյության ստուգման մի հնարավորության մասին) | ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր, Բնական գիտություններ, 1984, #2, էջ 51-59 (ռուսերեն) |

Вартанян Ю.Л.

Подготовка специалистов нового типа в Ереванском государственном университете | Ленинян угиов , 3, с.71-75, 1983

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С. , Алавердян Г.Б.

Гигантские сверхплотные ядра или новый тип сверхплотных небесных тел | Материалы Gr-10, Падуя, Италия, с.746-748, 1983

Գ. Ս. Հաջյան, Ա. Ս. Հարությունյան, Յու. Լ. Վարդանյան

О возможности существования сверхплотных сверхтяжелых ядер (Գերխիտ գերծանր միջուկների գոյության հնարավորության մասին) | ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր, Բնական գիտություններ, 1982, #3, էջ 78-81 (ռուսերեն) |

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С. , Арутюнян А.С.

К теории ядерной материи и некоторых ее астрофизических применениях | Сборник материалов юбилейных научных сессий, изд-во ЕГУ, с.120-129, 1981

Аджян Г. С., Айрян Э. А., Арутюнян А. С., Вартанян Ю. Л.

Распределение электронов в атоме с нейтронобогатым сверхзаряженным ядром | Изв. АН Арм ССР, Физика, 15, 193-197, 1980

Вартанян Ю.Л., Н.К.Овакимова

Сверхплотные ядра в вырожденной ядерной плазме | Астрон.ж.,т.57, с.540-548, 1980

Вартанян Ю.Л. , Н.К.Овакимова

Белые карлики и нейтронные звезды при удержании нейтрино | Астрон.ж., т.55, с.1040-1044, 1978

Вартанян Ю. Л., Аджян Г. С.

О гравитационном излучении нейтронных звезд и белых карликов | Астрон.ж., т.54, 1047-1050, 1977

Вартанян Ю. Л., Аджян Г. С.

О гравитационном излучении нейтронных звезд и белых карликов | Астроном. ж., т.54, 1074, 1977

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С.

Неоднородно вращающиеся нейтронные звезды | Астрофизика, т.13, с.313-322, 1977

Вартанян Ю.Л., Овакимова Н.К.

Ядерное вещество при удержании нейтрино | Астрон.ж.,т.54, с.1281-1284,1977

Вартанян Ю. Л., Аджян Г. С.

О предельном значении массы неоднородно вращающихся нейтронных звезд | Письма в Астроном. ж., т.2, 195, 1976

Вартанян Ю. Л., Овакимова Н. К.

Об одном механизме выделения энергии в вырожденной ядерной плазме | Астрон.ж., т.53, 1136-1137, 1976

Вартанян Ю.Л., Овакимова Н.К.

Холодное испарение нейтронов из ядер в сверхплотном веществе | Сообщения Бюраканской обсерватории, т.48, с.87-95, 1976

Вартанян Ю.Л.

Новый факультет университета | Ереванский Университет, 1(24), с.3-8, 1976

Вартанян Ю. Л., Аджян Г. С.

Быстро вращающиеся массивные белые карлики | Астрофизика, т.11, с.517, 1975

Вартанян Ю. Л., Аджян Г. С., А. С. Арутюнян

Время охлаждения и внутренние характеристики горячих белых карликов | Астрон.ж., т.50, с.305, 1973

Вартанян Ю. Л., Овсепян А. В., Аджян Г. С.

Об устойчивости и радиальных пульсациях вращающихся нейтронных звезд | Астрон.ж., т.50, 48-59, 1973

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С., Арутюнян А. С.

Время охлаждения и внутренние характеристики горячих белых карликов | Астрон.ж.,т.50, с.305-311, 1973

Вартанян Ю.Л., Овсепян А.В. , Аджян Г.С.

Гравитационный дефект массы вращающихся белых карликов и нейтронных звезд | Астрон.ж.,т.50, с.989-995, 1973

Вартанян Ю.Л., Овсепян А.В. , Кечиянц А. М.

Влияние сплюснутости на устойчивость и пульсации вращающихся нейтронных звезд | ДАН Арм. ССР, т.56, с. 290-294 , 1973

Вартанян Ю. Л., Н. К. Овакимова

Нейтронобогатые ядра в ферми-газе | Астрон.ж., т.49, 306-315, 1972

Вартанян Ю.Л.

О пороге развала ядер в вырожденном электронно-нейтронном газе | Астрофизика, т.8, с.117-121, 1972

Вартанян Ю.Л.

Пульсации и устойчивость сплюснутых вращающихся белых карликов | Астрофизика, т.8, с.413-418, 1972

Аджян Г. С., Вартанян Ю. Л.

Охлаждение и внутренние характеристики горячих барионных конфигураций | Астрофизика, т.7, 237-258, 1971

Вартанян Ю.Л., Овсепян А.В.

Эволюция и радиальные пульсации изотермических белых карликов с учетом вращения, эффектов нейтронизации и ОТО | Астрофизика, т.7, с.107-119, 1971

Вартанян Ю. Л., Овсепян А. В.

Радиальные пульсации вращающихся белых карликов с учетом эффектов ОТО и нейтронизации | Астрофизика, т.6, 601-613, 1970

Вартанян Ю.Л.

О нейтронных звездах малой массы | Астрофизика, т.6, с.167-170, 1970

Вартанян Ю.Л.

Горячие изоэнтропичные белые карлики | Астрофизика, т.4, с.373-383, 1968

Вартанян Ю.Л.

Изоэнтропичные белые карлики | Материалы Gr-5, Тбилиси, с.188-190, 1968

Вартанян Ю.Л. , Овсепян А.В.

Влияние нейтронизации на критические параметры изотермических белых карликов | Астрофизика, т.4, с.643-646, 1968

Саакян Г.С., Вартанян Ю.Л.

Модель дозвездных тел | Астрофизика, т.3, с.503-509, 1967

Вартанян Ю.Л.

О радиусе нейтронных звезд | Астрофизика, т.3, с.497-502, 1967

Вартанян Ю.Л.

Модель расширяющегося сверхплотного небесного тела | Астрофизика, т.2, с.45-52, 1966

Вартанян Ю.Л.

Поглощение нейтрино при сверхвысоких температурах | Астрофизика, т.1, с.183-192,1965

Вартанян Ю.Л. , Саакян Г.С., Чубарян Э.В.

К теории сверхплотных небесных тел | ''Проблемы гравитации'', Тбилиси, с.205-214, 1965

Саакян Г. С., Вартанян Ю. Л.

Основные параметры барионных конфигураций | Астрон.ж., т. 41, 193-200, 1964

Вартанян Ю.Л.

О некоторых астрофизических применениях релятивистской термодинамики и уравнений Эйнштейна | Автореферат кандидатской диссертации, ЕГУ, 1964

Саакян Г.С., Вартанян Ю.Л.

О решениях Вейля для аксиальносимметрических гравитационных полей | Nuovo Cimento, v.27, p.1497-1498, 1962

Саакян Г.С., Вартанян Ю.Л.

О возможных фазовых состояниях вещесыва при чрезвычайно больших плотностях | Сообщения Бюраканской обсерватории, т.33, с.55-87, 1963

Вартанян Ю.Л.

Потери энергии при прохождении сильно взаимодействующих частиц через водород | ЖЭТФ, т.43, с.2143-2145, 1962

Саакян Г.С., Вартанян Ю.Л.

О коллапсе гравитирующих масс | Изв. АН Арм. ССР (физ.-мат.науки),т.15, с.89-91, 1962

Саакян Г.С., Вартанян Ю.Л.

О решениях уравнений Эйнштейна для аксиально- симметрических полей | Изв. АН Арм.ССР (физ.-мат.науки),т.15, с.83-88, 1962

Вартанян Ю.Л.

Поляризационные эффекты при тормозном излучении | ДАН Арм.ССР, т.30, с.265-269, 1960
 

Թեզիս/Thesis

Grigor Alaverdyan, Yuri Vartanyan

Impact of the MIT bag model parameters values on the maximum mass of neutron star with a quark core | The Modern Physics of Neutron Stars and Relativistic Gravity - 2017. p. 1 |

Yu. L. Vartanyan, G. S. Hajyan, A. K. Grigoryan, A. G. Alaverdyan, H. A. Shahinyan

Mass-radius relation of white and strange stars | The Modern Physics of Compact Stars and Relativistic Gravity 2015, 2015-09-30, 6 p.

Yu. Vardanyan, A. Grigoryan, H. Shahinyan

Pulsars with more exactly measured masses as possible candidates of strange stars | The Modern Physics of Compact Stars and Relativistic Gravity 2015, 2015-09-30, p. 14

Vartanyan Yu. L., Hajyan G. S. , Grigoryan A. K.

Stability Valley of Strange Dwarfs: When Can They Explode? | In book of abstracts of Int. Conf. on the Physics of Neutron Stars, eds: D. A. Baiko, Yu. A. Uvarov and D. G. Yakovlev, Saint-Peterburg,July 11-15, 2011, p.56

Vartanyan Yu. L., Harutyunyan A. R.

Superdense stars containing satange qark matter | In Proceedings of the Russian Conference on Physics of Neutron Stars, Saint-Petersburg, June 24-27, 2008, p.39.

Vartanyan Yu.L. , Hajyan G.S. , Grigoryan A.K. , Sargsyan T.R.

The stability valley of strange dwarfs | Abstract booklet of the International Conference “Compact stars in the QCD phase diagram II (CSQCDII)”, Beijing, China, May 20-24, 2009, p.42

Vartanyan Yu.L. , Harutyunyan A.R.

On superdense stars containing guark matter | Russian Conference on Physics of Neutron Stars, Saint-Peterburg, June 24-27, 2008, p.39

Вартанян Ю.Л. , Арутюнян А.Р.

Сверхплотные звезды, содержащие кварковую материю | 13-ая Российская гравитационная конференция (международная коференция по гравитации, космологии и астрофизике RUSGRAV-13) РУДН, Москва, 23-28 июня 2008, с.143

Вартанян Ю.Л. , Аджян Г.С. , Григорян А.К. , Т.Р.Саркисян

Устойчивость и наблюдательные проявления странных карликов | 13-ая Российская гравитационная конференция (международная коференция по гравитации, космологии и астрофизике RUSGRAV-13) РУДН, Москва, 23-28 июня 2008, с.136

Вартанян Ю.Л. , Алавердян Г.Б. , Арутюнян А.Р.

О некоторых особенностях нейтронных звезд с кварковым ядром | Тезисы Всероссийской астрофизической коференции “Астрофизика высоких энергий сегодня и завтра”, Москва, 26-28 декабря 2005, с.3

Vartanyan Yu.L. , Harutyunyan A.R.

Layer neutron stars with a strange quark core | In Proceedings of International Symposium “Nuclei in the Cosmos VII”, Fuji-Yoshida, Japan 8-12 July 2002

Vartanyan Yu.L., Alaverdyan G.B. , Harutyunyan A.R.

On small mass neutron stars with quark core | In Prosecdings of international Conference “Nuclei in the Cosmos 2000”, Aarhus, Denmark, 2000

Vartanyan Yu.L. , Alaverdyan G.B. , Harutyunyan A.R.

Dwarf-like stars with quark core | In Prosecdings of international School-Seminar “The Problems of Theoretical Cosmology-II”, Ulyanovsk, Russia, September 11-21, 2000

Vartanyan Yu.L. , Hajyan G.S.

The structure of the surface of strange quark nuclei | In Prosecdings of international School-Seminar “The Problems of Theoretical Cosmology-II”, Ulyanovsk, Russia, September 11-21, 2000

Vartanyan Yu.L. , Grigoryan A.K.

About the influence of crust boundary density on strange stars minimal mass | In Prosecdings of international School-Seminar “The Problems of Theoretical Cosmology-II”, Ulyanovsk, Russia, September 11-21, 2000

Vartanyan Yu.L. , Alaverdyan G.B. , Harutyunyan A.R.

On small mass hybrid stars with quark core | In the Abstracts book of the Proceedings of Ukrainian-Russian Gravitational Conference “Gravitation, cosmology and relativistic astrophysics”, Kharkov, Ukraine, November 8-10, 2000

Vartanyan Yu.L. , Grigoryan A.K.

On strange quark stars | In Proceedings of the 20th Texas Simposium on Relativistic Asrophysics, Austin, Texas, Dectember 10-15, 2000, p.71

Вартанян Ю.Л. , Алавердян Г.Б. , Арутюнян А.Р.

Нейтронные звезды с ядром из странного кваркового вещества | Тезисы 10-ой Российской Гравитационной конференции, Владимир, 1999

Вартанян Ю.Л. , Аджян Г.С. , Григорян А.К.

Странные звезды при наличии позитронов | Тезисы 10-ой Российской Гравитационной конференции, Владимир, 1999

Vartanyan Yu.L. , Harutyunyan A.R., Alaverdyan G.B.

On two-phase stellar models with quark core | Abstract in Proceedings of the 19th Texas Simposium on Relativistic Astrophysics and Cosmology, Paris, France, 1998

Vartanyan Yu.L. , Grigoryan A.K. , Alaverdyan G.B.

Neutron stars with quark cores | Abstract in Plenary Lectures and Contributed Papers, 15th International Conference on General Relativity and Gravitation, Pune, India, 1997, p.159

Vartanyan Yu. L., Grigoryan A.K., Hajyan G. S.

About observable manifestation of strange stars | Abstract in Proc. Of the 14th Int. Conf. on General Relativity and Gravitation, Florence, Italy,1995

Vartanyan Yu.L. , Grigoryan A.K. , Harutyunyan A.R.

Strange quark matter and superdense stars models | Abstract in Proceedings of the 14th International Conference on General Relativity and Gravitation, Florence, Italy, 1995

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С. , Алавердян Г.Б.

К теории сверхплотных ядер и пионных звезд | Тезисы докл.VI –ой советской гравитац. Конференции, Москва, с.124-126, 1984

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С., Арутюнян А.С.

К теории пионного конденсата и некоторых его астрофизических применениях | Тезисы докл. V-ой советской гравитац. конференции , Москва, с.255, 1981

Вартанян Ю.Л., Аджян Г.С., Арутюнян А.С.

Нейтронобогатые ядра и компактные небесные тела | Материалы Gr-9,ГДР, Йена, т.2, с.300, 1980

Вартанян Ю.Л. , Н.К.Овакимова

Сверхплотные звезды с пионным конденсатом | Материалы Gr-9,ГДР, Йена, т.2, с.287, 1980

Вартанян Ю.Л. , Н.К.Овакимова

Пионные звезды | Тезисы докладов I-го Всесоюзного симпозиума по теории сверхплотных небесных тел, Ереван, с.33, 1980

Вартанян Ю.Л. , Н.К.Овакимова

Ядерное вещество и сверхплотные конфигурации при удержании нейтрино | Материалы Gr-8,Канада, с.341,1977

Вартанян Ю.Л., Овсепян А.В., Аджян Г.С.

Энергетические состояния вращающихся белых карликов и нейтронных звезд | Тезисы докладов советской гравитационной конференции, Ереван,1972