Օրացույց

Հեղինակի որոնում

Ա | Բ | Գ | Դ | Ե | Զ | Է | Ը | Թ | Ժ | Ի | Լ | Խ | Ծ | Կ | Հ | Ձ | Ղ | Ճ | Մ | Յ | Ն | Շ | Ո | Չ | Պ | Ջ | Ռ | Ս | Վ | Տ | Ր | Ց | ՈՒ | Փ | Ք | Օ | Ֆ

Նորություններ

Գիտաժողովը, որին մասնակցում են 15 երկրի 70 համալսարանի ներկայացուցիչներ, կազմակերպել էր ԵՊՀ փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետը:

Գիտաժողովի սկզբում բացման խոսքով հանդես եկավ ԵՊՀ ընդհանուր հոգեբանության ամբիոնի վարիչ Հրանտ Ավանեսյանը:

Ողջունելով և բարի գալուստ մաղթելով ներկաներին՝ Հրանտ Ավանեսյանը նշեց, որ թվով 7-րդ գիտաժողովը խորհրդանշական է, քանի որ անցկացվում է հարյուրամյա համալսարանում:

Այնուհետև ներկաներին ԵՊՀ ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատարի՝ Գեղամ Գևորգյանի, ինչպես նաև իր անունից ողջունեց Հումանիտար և հասարակագիտական մասնագիտությունների գծով պրոռեկտոր Էլինա Ասրիյանը՝ շեշտելով, որ միջազգային գիտաժողովն առանձնահատուկ նշանակություն և կարևորություն ունի, քանի որ տեղի է ունենում 100-ամյա պատմություն ունեցող համալսարանում:

«Այսօր ԵՊՀ-ում են հավաքվել հոգեբաններ և փիլիսոփաներ՝ 14 երկրի 70 համալսարանից,-փաստեց նա,- ավանդույթ դարձած միջազգային այս գիտաժողովը մեզ միավորում է տարբեր հիմնախնդիրների շուրջ, երբ հայացք ենք գցում գիտաժողովի նյութերին, մեզ համար պարզ է դառնում, որ հոգեբանությունը պետք է զարգանա ոչ թե ըստ բնագավառների, այլ ըստ հիմնախնդիրների»:

Էլինա Ասրիյանը, անդրադառնալով գիտաժողովի մյուս կարևոր խնդրին, նշեց, որ այն վերաբերում է միջգիտակարգային հետազոտություններին. «Մենք շատ ենք լսել, որ ապագան միջգիտակարգային հետազոտություններինն է, այն փաստը, որ այսօր մենք միավորել ենք փիլիսոփայությունն ու հոգեբանությունը մեկ գիտաժողովի համատեքստում, ևս մեկ անգամ ապացուցում է միջգիտակարգայնության միտումը, որն այսօր կա գիտության մեջ»:

Ելույթում Էլինա Ասրիյանը խոսեց նաև գիտաժողովի վերնագրում արտացոլված խնդրի մասին:

«Վերնագրում արդեն նշված է՝ տեսական և կիրառական հոգեբանության հիմնախնդիրները,-մանրամասնեց պրոռեկտորը,- այստեղ ես տեսնում եմ երկար տարիների պատմություն ունեցող հարցադրումը. որն է ավելի կարևոր՝ հիմնարա՞ր, թե՞ կիրառական գիտությունը»:

 

Ըստ Էլինա Ասրիյանի՝ արդիական խնդիրների լուծումը թույլ կտա խոսել կիրառական հոգեբանության կարևորության մասին, բայց, եթե խոսք գնա մարտահրավերների և ապագայի խնդիրների լուծման մասին, ապա հիմնարար գիտությունն ունի իր շատ կարևոր դերը:

«Եվս մեկ անգամ պետք է նշեմ, որ մեկն առանց մյուսի պարզապես գոյություն ունենալ չի կարող»,- շեշտեց  վերջինս:

Վերջում ԵՊՀ պրոռեկտորն անդրադարձավ նաև հաջողությունների պատմություններին:

Այստեղ խոսքն այն մասին է, թե ինչպես են որոշակի գաղափարներ կարևոր դառնում և երբեմն վերածվում աշխարհայացքի:

 

«Ես մաղթում եմ, որ այս միջազգային գիտաժողովի ընթացքում բարձրացված խնդիրներն ունենան իրենց հաջողությունների պատմությունը»,- խոսքը եզրափակելով՝ ասաց Էլինա Ասրիյանը:

Միջազգային գիտաժողովի անցկացման հարցում ցուցաբերած աջակցության համար  շնորհակալագիր հանձնվեց Ուրարտու համալսարանի ռեկտոր, հոգեբանության դոկտոր, պրոֆեսոր Սեդրակ Սեդրակյանին, որն իր ելույթում նշեց, որ նմանօրինակ գիտաժողովները լավ հնարավորություն են նաև նոր կապեր հաստատելու համար, որոնք համատեղ  հետազոտությունների հիմք են դառնում:

Շնորհակալագրեր հանձնվեցին նաև Ամերիկյան վարքագիտական ասոցիացիայի նախագահ Հարոլդ Թաքոշյանին, «Անտարես» հրատարակչությանն ու «Մայրի» բուժական մանկավարժության և սոցիալական թերապիայի կենտրոնին:

Գիտաժողովի անցկացման և ԵՊՀ հարյուրամյակի կապակցությամբ շնորհավորանքներ հնչեցին նաև Ռուսական կրթության ակադեմիայի հոգեբանական ինստիտուտի ներկայացուցիչ Վարվառա Մոռոսանովայի կողմից:

Վերջինս նշեց, որ հայ գիտնականների հետ իրենց ինստիտուտը միշտ էլ ջերմ հարաբերություններ և արդյունավետ համագործակցություն է ունեցել:

«Համալսարանի հիմնադրման հարյուր տարին բուռն զարգացման, գիտական բացահայտումների և ձեռքբերումների ժամանակահատված է, և մաղթում ենք, որ դուք կանգ չառնեք ձեռքբերածով և նոր հաջողություններ գրանցեք»,- ասաց Վարվառա Մոռոսանովան: 

Ընդհանուր հոգեբանության ամբիոնի վարիչ Հրանտ Ավանեսյանը մեզ հետ զրույցում նշեց, որ  գիտաժողովն անցկացվում է 2007 թվականից, որին միշտ մասնակցում են աշխարհի  առաջատար հոգեբաններ:

 

«Այս գիտաժողովում մենք համադրել ենք երկու կարևոր բնագավառ՝ հոգեբանական տեսություն, այսինքն՝ այն, ինչ մենք իրականացնում ենք կրթական համակարգում, և կիրառական հիմնախնդիրներ, որոնք շատ անհրաժեշտ են հոգեբանի պատրաստման և մասնագիտական գործունեություն իրականացնելու համար»,- նշեց ամբիոնի վարիչը:

Հրանտ Ավանեսյանն ավելացրեց, որ զուգահեռաբար յուրաքանչյուր տարի ավելանում է նաև սփյուռքահայ հոգեբանների մասնակցությունը գիտաժողովին, և այս տարի նախատեսվում է ստեղծել համահայկական հոգեբանների համացանց, որը համագործակցության հարթակ կլինի:

Վերջում Հրանտ Ավանեսյանն առանձնահատուկ շնորհակալություն հայտնեց ֆակուլտետի այն ուսանողներին, որոնք այս օրերին ջանք ու եռանդ չեն խնայել միջազգային գիտաժողովը հավուր պատշաճի անցկացնելու համար:

Միջոցառմանը ներկա էին Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետի դեկան Ալեքսան Բաղդասարյանը, «Ապագա» հոգեբանական կենտրոնի տնօրեն Արմեն Բեջանյանը, Կոլումբիայի համալսարանի ուսուցիչների քոլեջի հոգեբանության «Meaningfulworld» ծրագրի նախագահ և հիմնադիր, պրոֆեսոր Անի Քալաջյանը, Ֆորդհեմի համալսարանի պրոֆեսոր, Ամերիկայի հոգեբանական ասոցիացիայի ներկայացուցիչ Հարոլդ Թաքուշյանը, Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետի դասախոսներ և ուսանողներ:

Միջոցառման սկզբում ողջույնի խոսքով հանդես եկավ Ընդհանուր հոգեբանության ամբիոնի վարիչ Հրանտ Ավանեսյանը: Նա ողջունեց ներկաներին և ասաց, որ Հոգեկան առողջության համաշխարհային ֆեդերացիայի նախաձեռնությամբ, 1992 թվականից սկսած, հոկտեմբերի 10-ին նշվում է Հոգեկան առողջության միջազգային օրը:



Ամբիոնի վարիչը նշեց, որ օրվա կարևոր իրադարձություններից է նաև պրոֆեսոր Անի Քալաջյանի «Անմոռուկ» մենագրության շնորհանդեսը:

Ողջույնի խոսքով հանդես եկավ Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետի դեկան Ալեքսան Բաղդասարյանը. «Այս օրերին մենք տոնում էին Երևանի պետական համալսարանի հիմնադրման 100-ամյակը: ԵՊՀ-ն առանցքային դերակատարում ունեցավ բոլորիս համար և՛որպես քաղաքակրթական միջավայրի ստեղծող, և՛ որպես հոգևոր-մշակութային կյանքի կազմակերպիչ»:



Կոլումբիայի համալսարանի ուսուցիչների քոլեջի հոգեբանության «Meaningfulworld» ծրագրի նախագահ և հիմնադիր, պրոֆեսոր Անի Քալաջյանը, ողջունելով ներկաներին, նշեց, որ շատ ուրախ է ԵՊՀ-ում գտնվելու համար: Նա ասաց, որ առողջության կարևորագույն բաղադրիչը հոգեկան առողջությունն է:

«Կարևոր է զարգացնել ոչ միայն միտքը, այլև սիրտը: Այն գիտությունը, որը միայն մտքի մեջ է ներկայանում, գիտություն չէ»,- ասաց բանախոսը:

Սեմինարի ընթացքում մասնակիցները տեղեկություն ստացան հոգեկան առողջությանը վերաբերող խնդիրների, դրանց կանխարգելման միջոցների ու բուժման ձևերի մասին:

Միջոցառման ժամանակ ներկայացվեց պրոֆեսոր Անի Քալաջյանի «Անմոռուկ» մենագրությունը, որն առաջարկում է յոթ քայլ՝ մարմինը, միտքը, ոգին և հայրենիքը բուժելու համար:



Սեմինարի վերջում ուսանողներն ու պրոֆեսորադասախոսական կազմի ներկայացուցիչները հնարավորություն ունեցան հարցեր հղելու ներկաներին:

Մարինա Առաքելյան

Հայկական մաթեմատիկական միության և Երևանի պետական համալսարանի համատեղ ջանքերով կազմակերպված նիստին մասնակցում են եվրոպական երկրների մաթեմատիկական միությունների նախագահները, այդ թվում՝ Եվրոպական երկրների մաթեմատիկական միության նախագահը:

 

Հանդիպմանը զեկուցումով հանդես եկավ նաև ԵՊՀ հանրահաշվի և երկրաչափության ամբիոնի պատվավոր վարիչ, պրոֆեսոր, Հայկական մաթեմատիկական միության նախագահ Յուրի Մովսիսյանը:

 

 

«Մեր նպատակն է քննարկել մաթեմատիկայի զարգացման հարցերը եվրոպական երկրներում և Հայաստանում: Սա աննախադեպ երևույթ է, քանի որ եվրոպական երկրների մաթեմատիկական միությունների նախագահներն առաջին անգամ են Հայաստանում: Հույս ունեմ, որ այս հանդիպումը նպաստելու է Հայաստանում մաթեմատիկայի և հարակից մասնագիտությունների, հատկապես կիրառական գիտությունների, ինչպես նաև հետագա համագործակցության զարգացմանը»,- նշեց միջոցառման պատասխանատու Յուրի Մովսիսյանը:

 

Հասմիկ Ասլանյան

Գիտագործնական խորհրդաժողովի նպատակն էր ներկայացնել ՀՀ տնտեսական զարգացման արդի հիմնախնդիրների և ռազմավարական ուղղությունների վերաբերյալ հայ տնտեսագետների մտքերն ու առաջարկները:

Խորհրդաժողովին ներկա էին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, Հայաստանի արդյունաբերողների և գործարարների միության նախագահ Արսեն Ղազարյանը, ԵՊՀ տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետի դեկան Հայկ Սարգսյանը, «Անտարես» հրատարակչության տնօրեն Արմեն Մարտիրոսյանը, ԵՊՀ, ՀՊՏՀ պրոֆեսորադասախոսական կազմի, քաղաքական ու գործարար ոլորտի ներկայացուցիչներ, տնտեսագետներ, կրթության ոլորտի փորձագետներ։

Մինչ խորհրդաժողովի մեկնարկը լրագրողների հետ ճեպազրույց ունեցավ Հայաստանի արդյունաբերողների և գործարարների միության նախագահ Արսեն Ղազարյանը: Նա ասաց, որ խորհրդաժողովի հիմնական նպատակն է հասկանալ ու վերլուծել Հայաստանի տնտեսական խնդիրները, ուղենշել հեռանկարները, ինչպես նաև մշակել ՀՀ կառավարության և գործարար հանրության հետ տնտեսության զարգացման համար ռազմավարական և մարտավարական ծրագրերը։

Արսեն Ղազարյանը «Ի՞նչ անել 2․ տնտեսական հեղափոխություն․ընկալումը և գործարկումը» խորհրդաժողովի բացման ժամանակ մատնանշեց, որ այն դառնում է ավանդական. «Խորհրդաժողովի հիմնական նպատակն է ստուգաբանել մեր «ինչ անելը» տնտեսական հարաբերությունների ընկալման, տնտեսության զարգացման ոլորտում»:

Այնուհետև ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ողջունելով ներկաներին, նշեց, որ տնտեսագիտությունը, դժբախտաբար, թե բարեբախտաբար, ճշգրիտ գիտություն չէ, և կարելի է հանդիպել Նոբելյան մրցանակի երկու դափնեկիրների աշխատանքների, որոնք բացառում են մեկը մյուսի գոյության իրավունքը։

«Սա հասկանալի է հատկապես մեր օրերում, և նմանօրինակ հանդիպումները ես շատ կարևոր եմ համարում, մասնավորապես՝ մտագրոհի տեսանկյունից։ Շատ կարևոր է արձանագրել վերջին շրջանում ավելի ու ավելի բարձրաձայն հնչող այն տեսակետը, թե տնտեսության մեջ առավել կարևոր գործոն են դառնում հոգեբանությունն ու տրամաբանությունը»,- ասաց նա։

 Ն. Փաշինյանի խոսքով, ժամանակակից աշխարհում ավելի շատ շեշտադրվում է այն իրողությունը, որ հանրային սպասումները, ակնկալիքները շատ ավելի մեծ տնտեսագիտական նշանակություն ունեն, քան երբեմն «չոր» թվերը և դրանց համադրությունը։

«Մենք անընդհատ շեշտում ենք, որ Հայաստանի տնտեսական զարգացման հիմքում տեսնում ենք անհատական ջանքը, անհատի մոտեցումը։ Նման քննարկումները շատ կարևոր են այսօրինակ հարաբերություններն ուժեղացնելու համար։ Կարծում եմ՝ 2019 թվականին տնտեսական իրավիճակն ու ցուցանիշները, որ մենք ունենք, գալիս են ապացուցելու այդ թեզի ճշմարտացիությունը։ Շատ լավ տրամադրություն ու մթնոլորտ են ստեղծվել, և մեր հիմնական խնդիրը պետք է լինի այդ տրամադրությունն ամրապնդելը»,- հավելեց ՀՀ վարչապետը։

Ն. Փաշինյանը փաստեց, որ կան բազմաթիվ կանոնակարգումների և կարգավորումների անհրաժեշտություն, տնտեսական գործունեության հնարավորություններն ավելի ընդլայնելու, սուբյեկտների համար հավասար դաշտ ստեղծելու հրամայականներ, որոնք ՀՀ կառավարության համար առաջնահերթություն են և գաղափարական նշանակություն ունեն։

«Նման քննարկումներով պետք է հասկանանք, թե որ ճանապարհով պետք է գնալ, որպեսզի լինենք առավել ճշգրիտ և արդյունավետ»,- շեշտեց նա։

Վարչապետը նշեց նաև, որ «Ի՞նչ անել 2. տնտեսական հեղափոխություն. ընկալումը և գործարկումը» գիրքը սկզբից մինչև վերջ կարդացել է դեռևս հուլիսին։

Խորհրդաժողովին ելույթով հանդես եկավ ԵՊՀ տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետի դեկան Հայկ Սարգսյանը։ Նա ողջունեց ներկաներին և խոսեց տնտեսական հեղափոխության նկարագրի մասին. «Տնտեսական հեղափոխությունը համաշխարհային գործընթաց է։ Այսօր աշխարհն է հեղափոխվում։ Տնտեսական հեղափոխությունը կարող է ընթանալ առանց սեփականատիրական հարաբերությունների փոփոխման, որը բովանդակում է երկու տարրերի առկայություն՝ տնտեսությունում կառուցվածքային տեղաշարժեր և տնտեսությունում տեխնոլոգիական վերափոխումներ։ Այս իմաստով մենք կարող ենք արձանագրել, որ տնտեսական հեղափոխությունը Հայաստանում իրողություն է, և դրա գործարկման հռչակումից հետո այն ավելի է ամրագրվելու գործուն կառուցակարգերով: Տնտեսական հեղափոխությունը պետք է լինի համընդգրկուն և գործուն»։   

Բացի ԵՊՀ տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետի դեկանից՝ խորհրդաժողովին զեկուցումներով հանդես եկան ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի ներկայացուցիչներ, տնտեսագետներ, հետազոտական և կրթական ոլորտի փորձագետներ, Հայաստանի արդյունաբերողների և գործարարների միության նախագահը և «Անտարես» հրատարակչության տնօրենը։

Խորհրդաժողովը եզրափակվեց մտքերի փոխանակմամբ ու բուռն քննարկումներով։

 

Մարինա Առաքելյան

Գիտաժողովին մասնակցում էին ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ Նարինե Թուխիկյանը, ԵՊՀ ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատար Գեղամ Գևորգյանը, «Համազգային» հայ կրթական և մշակութային միության ԿՎ ատենապետ Մկրտիչ Մկրտչյանը և միության երևանյան գրասենյակի տնօրեն Ռուզան Առաքելյանը, ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի դեկան Արծրուն Ավագյանը, ֆակուլտետի դասախոսներ, ուսանողներ, հյուրեր ՀՀ տարբեր բուհերից և արտերկրից:

 

Ներկաներին ողջունեց և արդյունավետ աշխատանք մաղթեց Հայ բանասիրության ֆակուլտետի դեկան Արծրուն Ավագյանը:

 

Վերջինս նշեց, որ Հայ բանասիրության ֆակուլտետում նմանաբնույթ գիտաժողովներն անվանդական բնույթ են կրում, դրանց ընթացքում դասախոսների և ուսանողների կողմից ներկայացվում են գրողների կյանքն ու գրական գործունեությունը, թողած ժառանգությունը և անըստգյուտ դերը հայ գրականության զարգացման գործում:

 

«Մուշեղ Իշխանին նվիրված գիտաժողովը բանասերների, գրականագետների համար ևս մեկ հնարավորություն է նրա թողած գրականությունը խորությամբ ուսումնասիրելու և հետազոտելու համար, այս ամենը նոր վերլուծությունների հիմք է դառնալու՝ նպաստելով   հրապարակախոսի գրական մեծ ժառանգության նորովի մատուցմանը»,- ընդգծեց ֆակուլտետի դեկանը:

 

ԵՊՀ ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատար Գեղամ Գևորգյանը, ողջունելով հյուրերին և ներկաներին, նշեց, որ գրական ստեղծագործությունների մասսայականացման համար գիտաժողովները միայն բավարար չեն. «Միայն գրողի գրական ժառանգությունը բարձր գնահատելով՝ ընթերցանությանը չես նպաստի, այս ամենին պետք է միանա ասմունքը: Դրա շնորհիվ գրականությունը հասարակության բոլոր շերտերին հասանելի է դառնում, իսկ մարդիկ սկսում են հետաքրքրվել, որոնել և ընթերցել»: 

 

Մուշեղ Իշխանի կյանքի ու թողած գրական վիթխարի ժառանգության մասին խոսեցին «Համազգային» հայ կրթական և մշակութային միության երևանյան գրասենյակի տնօրեն Ռուզաննա Առաքելյանը և միության ԿՎ ատենապետ Մկրտիչ Մկրտչյանը:

ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Նարինե Թուխիկյանն էլ նախ ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանի անունից ողջունեց հյուրերին և շնորհակալություն հայտնեց գիտաժողովի կազմակերպիչներին, ապա անդրադարձավ գիտաժողովի կարևորությանը և Մուշեղ Իշխանի՝ որպես մարդու և գրողի կերպարին:

«Մուշեղ Իշխանի՝ որպես մարդու և գրողի մեծագույն արժանիքներից մեկն էր իր ուսուցիչների նկատմամբ երախտագիտության զգացումը, իր կարևոր պատգամը մեզ մարդ լինելն էր, որի միակ ճանապարհն ինքնակատարելագործումն էր՝ մտքի և հոգու հղկումը»,- ընդգծեց Ն. Թուխիկյանը:

 

Նշենք, որ գիտաժողովի ընթացքում զեկուցումներով հանդես եկան բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսորներ Վազգեն Գաբրիելյանը, Դավիթ Գասպարյանը, բանասիրական գիտությունների թեկնածու Սերժ Սրապիոնյանը, ԵՊՀ դասախոսներ Մարինե Ղազարյանը,Լիլիթ Սեյրանյանը, ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի մագիստրոսներ Միհրան Հովհաննիսյանը և Վալտեր Բերբերյանը:

 

Վերջինս նշեց, որ Մուշեղ Իշխանի ստեղծագործությունները մերօրյա հայագետների գիտական ուսումնասիրությունների պակաս ունեն։

 

«Նա սփյուռքահայ այն եզակի գրողներից է, որը նպաստեց սփյուռքահայ բանաստեղծության դիմագծի ամբողջականացմանը և զարգացմանը: Նա մշտապես  հավատարիմ է մնացել հայ մտավորականի կոչմանը, իր նախասիրություններին ու ստեղծագործությանը»,- նշեց մագիստրոսը:

Վալտերը հույս հայտնեց, որ «Համազգային» հայ կրթական և մշակութային միության ու ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի համագործակցությունը շարունակվելու է երկար տարիներ, ինչը հնարավորություն է ընձեռելու անդրադառնալու սփյուռքահայ մյուս գրողներին ևս:

Մուշեղ Իշխանին անդրադարձան և զեկուցումներով հանդես եկան նաև դասախոսներ ՀՊՄՀ-ից և ԳԱԱ գրականության ինստիտուտից, իսկ գիտաժողովի երկրորդ մասում գրողի պոեզիայի, լեզվաոճական հիմքերի, կերպարաստեղծման արվեստի և գրական առնչությունների մասին խոսեցին ԱՄՆ-ից, Կանադայից, Բեյրութից ժամանած դասախոսները:

 

Անգին Խաչատրյան